Αλέκος Ζαζόπουλος
Alekos Zazopoulos

Ο Αλέκος Ζαζόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πτολεμαΐδα, όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια σε ένα περιβάλλον γεμάτο μουσικές επιρροές. Ο πατέρας του, επίσης μουσικός, αποτέλεσε τη βασική έμπνευση για τον νεαρό Αλέκο, ο οποίος από πολύ μικρός ανέπτυξε βαθιά αγάπη για τη μουσική και το τραγούδι.

Μετά την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εισήχθη στη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ωστόσο η έμφυτη καλλιτεχνική του κλίση τον οδήγησε τελικά να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στη μουσική. Ήδη από τα πρώτα του χρόνια, εμφανιζόταν σε νυχτερινά κέντρα της Πτολεμαΐδας, πάντα στο πλευρό του πατέρα του. Σε ηλικία μόλις 15 ετών συμμετείχε στην τηλεοπτική εκπομπή της ΕΡΤ «Να η Ευκαιρία», ερμηνεύοντας ένα ποντιακό τραγούδι – μια στιγμή που αποτέλεσε την απαρχή της επαγγελματικής του πορείας. Λίγο αργότερα, ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με ποντιακά τραγούδια, σηματοδοτώντας το ξεκίνημα μιας εντυπωσιακής καριέρας.

Η πρώτη του μεγάλη δισκογραφική επιτυχία ήρθε με τον δίσκο «Ευθύνομαι», ο οποίος περιλάμβανε έντεκα τραγούδια, ανάμεσά τους και το διαχρονικό «Πάλι τα ίδια». Ο δεύτερος δίσκος του, με τίτλο «Ό,τι επιθυμείς», περιείχε αγαπημένα τραγούδια όπως τα «Λόγω Τιμής» και «Πίσω από το δάχτυλό σου», τα οποία καθιερώθηκαν ως σημαντικά κομμάτια της σύγχρονης λαϊκής μουσικής.

Κατά τη διάρκεια των εμφανίσεών του στη Θεσσαλονίκη γνώρισε την ηθοποιό Νατάσσα Γερασιμίδου, η οποία τον ενθάρρυνε να μετακομίσει στην Αθήνα ώστε να διευρύνει τους καλλιτεχνικούς του ορίζοντες. Εκεί, το 1999, συνεργάστηκε με τους καταξιωμένους δημιουργούς Σπύρο Γιατρά και Αλέκο Χρυσοβέργη στον δίσκο «Καταγγέλω», που περιείχε την επιτυχία «Όταν είσαι φτωχή στο μυαλό» — ένα τραγούδι που αγαπήθηκε από το κοινό και ακούστηκε ευρέως στα νυχτερινά κέντρα της εποχής.

Η επιτυχία του συνεχίστηκε με μια σειρά από αξιόλογες δισκογραφικές δουλειές: το «Έχεις φύγει» (2002), το «Άμα θέλεις εσύ» (2004) σε συνεργασία με τον Σταμάτη Γονίδη, το «Στην υγειά της αχάριστης» (2006) με συνθέσεις των Γονίδη και Παναγιώτη Καπίρη, και το «Οι άνδρες δεν παρακαλάνε» (2007) σε στίχους της Ναταλίας Γερμανού.

Με τη χαρακτηριστική φωνή, το πάθος και την ερμηνευτική του αυθεντικότητα, ο Αλέκος Ζαζόπουλος καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεότερης γενιάς του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.

Alekos Zazopoulos was born and raised in Ptolemaida, where he spent his childhood surrounded by music. Influenced by his father, who was also a musician, Alekos developed a deep love for singing from a very young age.

After completing his secondary education, he entered the Agricultural School of Aristotle University of Thessaloniki, but his passion for music ultimately prevailed, leading him to dedicate himself entirely to singing. Early in his youth, he performed in various nightclubs in Ptolemaida alongside his father. At the age of just 15, he appeared on the ERT television show “Na i Efkeria” (Here’s the Opportunity), performing a Pontian song—a moment that marked the beginning of his professional career. Shortly afterward, he recorded his first album of Pontian songs, signaling the start of a remarkable musical journey.

His first major success came with the album “Efthynome” (I Am Responsible), featuring eleven songs including the timeless hit “Pali ta Idia” (The Same Again). His follow-up album, “Oti Epithymis” (Whatever You Wish), included beloved tracks such as “Logo Timis” (Word of Honor) and “Piso Apo to Dachtilo Sou” (Behind Your Finger), which became classics of modern Greek popular music.

While performing in Thessaloniki, he met the actress Natassa Gerasimidou, who encouraged him to move to Athens to further his career. There, in 1999, he collaborated with the acclaimed songwriters Spyros Giatras and Alekos Chrysovergis on the album “Katangello” (I Denounce), which included the hit “Otan Eisai Ftochi sto Myalo” (When You’re Poor in Mind)—a song that became widely popular in Greek nightclubs.

His artistic journey continued with a series of successful releases: “Ehis Figi” (You’ve Gone) in 2002, “Ama Theleis Esi” (If You Want To) in 2004 alongside Stamatis Gonidis, “Stin Ygeia tis Acharistis” (To the Health of the Ungrateful Woman) in 2006, featuring compositions by Gonidis and Panagiotis Kapiris, and “Oi Andres Den Parakalane” (Men Don’t Beg) in 2007 with lyrics by Natalia Germanou.

With his distinctive voice, passion, and heartfelt performances, Alekos Zazopoulos has earned his place among the most respected and beloved representatives of the modern Greek laïko (folk-pop) music scene.

ThePontians.com - Alekos Zazopoulos

Αρχιμήδης Γεωργιάδης
Archimedes Georgiadis

Ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης γεννήθηκε το 1939 στους Γεωργιανούς Ημαθίας, από οικογένεια με ρίζες από τον Καύκασο. Από μικρός μεγάλωσε σε περιβάλλον γεμάτο ήχους της ποντιακής λύρας· ο πατέρας του αγαπούσε τη μουσική και τραγουδούσε. Η πρώτη του επαφή με το όργανο ήρθε στην παιδική του ηλικία, όταν μια γειτόνισσα είχε λύρα. Μέσα σε μία εβδομάδα κατάφερε να βγάλει τον πρώτο του σκοπό, παίζοντας αρχικά με αυτοσχέδια ξύλα. Χωρίς ποτέ να έχει επίσημη μουσική εκπαίδευση, διδάχθηκε «με το αυτί» ακούγοντας τον σπουδαίο λυράρη Γώγο Πετρίδη, από τον οποίο επηρεάστηκε βαθιά.

Σε ηλικία δεκατριών ετών έπαιξε στον πρώτο του γάμο και από τότε ξεκίνησε μια μακρά πορεία σε γάμους, γλέντια και πολιτιστικές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα. Συνεργάστηκε με γνωστούς καλλιτέχνες, όπως η Σοφία Παπαδοπούλου, και ταξίδεψε με τη λύρα του σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά και στην Τουρκία, όπου το 1982 απέσπασε ιδιαίτερη αναγνώριση από τα τοπικά μέσα. Στην καριέρα του ηχογράφησε αρκετούς δίσκους, μερικούς μαζί με άλλους καλλιτέχνες και άλλους μόνος του.

Παράλληλα, υπήρξε και κατασκευαστής λύρας, με ιδιαίτερη γνώση στα ξύλα και τις τεχνικές κατασκευής, ενώ θεωρούσε τη λύρα «το πιο φοβερό όργανο που κατασκεύασε ο άνθρωπος». Ο Γεωργιάδης υπήρξε πάντοτε άνθρωπος απλός, αυθεντικός και ανιδιοτελής. Πίστευε ότι η μουσική είναι το πιο όμορφο πράγμα που μπορεί να καλλιεργήσει ο άνθρωπος, και παρέμεινε πιστός στις αξίες της παράδοσης, της εργατικότητας και της προόδου. Με περισσότερα από 65 χρόνια ενεργής παρουσίας, συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση και διάδοση της ποντιακής μουσικής κληρονομιάς.

Archimedes Georgiadis was born in 1939 in Georgiani, Imathia, Greece, to a family that had emigrated from the Caucasus region. He grew up surrounded by the sounds of the Pontian lyra, inspired by his father who loved to sing. His first encounter with the instrument came as a child when a neighbor owned a lyra. Within a week, he managed to play his first melody—at first using two sticks as makeshift strings. Self-taught and deeply influenced by the legendary lyra player Gogos Petridis, Georgiadis learned entirely by ear, developing a natural mastery of the instrument.

At the age of thirteen, he performed at his first wedding, marking the beginning of a lifelong musical journey across Greece’s villages and cultural events. He collaborated with prominent artists such as Sofia Papadopoulou and toured extensively across Europe and Turkey, where in 1982 he received recognition from the Turkish press. Over the decades, he recorded several albums—some with fellow musicians and others as solo works.

Beyond performing, Georgiadis was also an accomplished lyra maker, with deep knowledge of woodcraft and sound construction. He regarded the lyra as “the most remarkable instrument ever created by humankind.” Known for his humility and sincerity, he believes that music was humanity’s purest form of beauty. Remaining faithful to tradition, hard work, and progress, he devoted over 65 years to preserving and sharing the rich heritage of Pontian music.

Βιογραφικά στοιχειά από το βίντεο - biographical information taken from the video
"Ο Θείος μου ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης" (Gina Georgiadou)
https://vimeo.com/249656319

ThePontians.com - Archimedes Georgiadis

Μουσικό Ποντιακό Αρχείο:

https://bit.ly/GeorgiadisArchimedes

Ποντιακός Στίχος:

https://pontianlyrics.gr/persons/person-details?personId=1142

Radio Trapezounta Boston - Archimedes Georgiadis Playlist:

https://youtube.com/playlist?list=PLMDnuMtnrWGCXuyVHUifH62TlvRpadLse&si=B-otBEQRH40X_tvY

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΣΟΦΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ - ΣΟΦΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Νο2 - ΠΟΝΤΙΟΙ Η ΧΡΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΤΣΑ

 

 Νικόλας Πετρίδης
Nikolas Petridis

Ο Νικόλας Πετρίδης γεννήθηκε στο Λαύριο Αττικής στις 30 Νοεμβρίου του 1990. Έχει ποντιακή καταγωγή και από τους 2 γονείς του, τον Γεώργιο Πετρίδη και την Αναστασία Πεκρίδου.  Από μικρό παιδί είχε ερεθίσματα στην ποντιακή παράδοση, την μουσική και την διάλεκτο μέσα από την οικογένεια του. Σε ηλικία 15 χρονών ξεκίνησε να μαθαίνει ποντιακή λύρα με δάσκαλο τον καταξιωμένο Γιώργο Ατματσίδη με τον οποίο τους συνδέει το Λαύριο καθώς και ο ίδιος κατάγεται από εκεί. Σύντομα ξεκίνησε να παίζει για το χορευτικό του συλλόγου Ποντίων Λαυρίου κάνοντας τα πρώτα του βήματα ως λυράρης. Οι μουσικές του ανησυχίες και η δίψα του για επιπλέον μάθηση τον οδήγησαν στο Περίκλυτον ωδείο της Άννας Τεμπερικίδη όπου ξεκίνησε να μαθαίνει θεωρία και ταυτόχρονα βιολί. Η μέχρι τώρα πορεία του αριθμεί πολλές συμμετοχές σε διάφορα μουσικά δρώμενα με ποικίλες συνεργασίες με καταξιωμένους μουσικούς όπως η Σοφία Παπάζογλου καθώς συμμετείχε και στο 11ο Πανελλαδικό φεστιβάλ Ποντιακών χορών.

---

Nikolaos Petridis was born in Lavrion on November 30, 1990.  Both his parents, George Petridis and Anastasia Piskridou, have Pontian background. From a young child he had experienced Pontian tradition, music and dialect through his family. At the age of 15 he began to learn lyra with the well known musician Giorgos Atmatsidis, who also is from Lavrio. Soon, Nikolaos started playing for the Pontian society of Lavrio, making his first steps as a lyra player. His concerns and his thirst for musical knowledge led him to the Periclyton Conservatory of Anna Temperikidi, where he began to learn theory and violin simultaneously. His career so far includes many performances in different musical events with a variety of collaborations with well-known musicians such as Sofia Papazoglou. He also participated in the 11th PanHellenic Festival of Pontian Dances.

ThePontians.com - Nikolas Petridis

 Μίλτος Κυριλλίδης
 Miltos Kirillidis

Ο Μίλτος Κυριλλίδης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 20/07/1987.Κατάγεται από την περιοχή της Νικόπολης του Πόντου και συγκεκριμένα από' το χωριό Ασαρτσούχ (Περιφερεια Τοκατης). Οι πρόγονοί του εγκαταστάθηκαν στη Γαλανόβρυση Ελασσόνας του νομού Λαρίσης το 1923 και έπειτα στην Αθήνα. Το πρώτο σκίρτημα με την ποντιακή παράδοση εμφανίστηκε όταν πρωτοήρθε σε επαφή με το ηχόχρωμα της λύρας σε ηλικία 10 ετών. Ο ίδιος δηλώνει θαυμαστής της ποντιακής διαλέκτου και των αυθεντικών τραγουδιών του Πόντου. Τέλος συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό εμφανίσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Miltos Kyrillidis was born in Athens on July 20, 1987. His origins trace back to the region of Nikopolis in Pontos, specifically from the village of Asartsoukh (Tokat area). His ancestors settled in Galanovrysi, Elassona in the Larisa prefecture in 1923, and later moved to Athens. His first stirring connection with Pontian tradition appeared when he first came into contact with the sound of the lyra at the age of 10. He describes himself as an admirer of the Pontian dialect and the authentic songs of Pontos. Finally, he has performed extensively both in Greece and abroad.

ThePontians.com - Miltos Kirillidis

 Θεόφιλος Πουταχίδης
Theofilos Poutachidis

 

Ο Θεόφιλος Πουταχίδης γεννήθηκε το 1978 στην Πτολεμαΐδα Κοζάνης. Δραστηριοποιείται δισκογραφικά ερμηνεύοντας με τη λύρα του παραδοσιακούς ποντιακούς σκοπούς αλλά και δικές του νέες μουσικές συνθέσεις:

• CD «Τσ’ εγάπ’ς το Μυστικόν», Νοέμβριος 1999
• CD «Απάν σο γλυκοχάραμαν», Οκτώβριος 2001
• CD «Καθ’ οδόν» Μάρτιος 2001 (ζωντανή ηχογράφηση με τον Κώστα Καζαντζίδη)
• CD «Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον», Ιανουάριος 2004
• CD «Η Καμπάνα του Πόντου», 2011
• CD «Πεγαδί’ στράταν», Ιανουάριος 2016

Διευρύνει τις μουσικές του ανησυχίες στον τομέα της Μουσικής για θέατρο με χαρακτηριστική την παρουσία του στο έργο «Νοσταλγών Θρήνος» του Κώστα Διαμαντίδη καθώς και στη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη σε ελεύθερη μεταφορά στα ποντιακά του Κ. Διαμαντίδη, κοντά στην ηθοποιό - σκηνοθέτη (Ελένη Γερασιμίδου και τον Χορογράφο κ. Σίμωνα Πάτροκλο).

Δίδαξε (πέντε συνεχόμενες χρονιές) ποντιακή λύρα στο Μουσικό Γυμνάσιο Πτολεμαΐδας ως αναπληρωτής καθηγητής.

 

 Theofilos Poutachidis was born in 1978 in Ptolemaida, Kozani. He has been active in discography, performing traditional Pontian melodies on the lyra as well as his own original musical compositions:

• CD “T's Egap's to Mystikon” (The Secret of Love), November 1999
• CD “Apan so Glykokharaman” (At the Sweet Dawn), October 2001
• CD “Kath’ odon” (On the Road), March 2001 — live recording with Kostas Kazantzidis
• CD “Kardopo m’ atevirevton” (My Endless Heart), January 2004
• CD “I Kampana tou Pontou” (The Bell of Pontos), 2011
• CD “Pegadi’ Stratan” (The Well’s Path), January 2016

He broadened his musical pursuits into the field of theater music, notably contributing to Kostas Diamantidis’s play “Nostalgon Thrinos” (The Lament of the Nostalgic) as well as “Lysistrata” by Aristophanes, freely adapted into the Pontian dialect by Kostas Diamantidis, in collaboration with actress–director Eleni Gerasimidou and choreographer Simon Patroklos.

He also taught the Pontian lyra for five consecutive years at the Ptolemaida Music High School as an adjunct instructor.

 

 

ThePontians.com - Theofilos Poutachidis

 Παύλος Σεμερτζίδης
Pavlos Semertzidis

Ο Παύλος Σεμερτζίδης γεννήθηκε στις 1 Ιουνίου 1989 στο Lüdenscheid της Γερμανίας. Οι ρίζες του κρατούν από την ιστορική Τραπεζούντα, καθώς και οι δύο γονείς του κατάγονται από εκεί. Οι προπαππούδες του πατέρα του, μετά τον ξεριζωμό, κατέφυγαν αρχικά στη Ρωσία και στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, στα Λευκάδια του νομού Ημαθίας, όπου και παραμένει μέχρι σήμερα το πατρικό του σπίτι.

Από την ηλικία των πέντε ετών, ο Παύλος ένιωθε ήδη τη βαθιά του σύνδεση με τη μουσική. Θυμάται έντονα τις εκδηλώσεις της ποντιακής κοινότητας στην Altena της Γερμανίας, όπου παρακολουθούσε με θαυμασμό τον Στέλιο Χαλκίδη να παίζει λύρα δίπλα στον Θεόδωρο Παυλίδη. Καθόταν με τις ώρες στο πατάρι, κάτω από τα πόδια του, απολαμβάνοντας κάθε ήχο και ονειρευόταν τη μέρα που κι εκείνος θα κρατούσε τη δική του λύρα.

Ο παππούς του, γνωστός κλαρινίστας στην περιοχή, διέκρινε από νωρίς το ταλέντο του εγγονού του. Έτσι, στα καλοκαίρια που περνούσε στην Ελλάδα, τον έπαιρνε μαζί του στα πανηγύρια και του έδινε την ευκαιρία να τον συνοδεύει σε μερικούς χορούς. Ο αγαπημένος ρυθμός του Παύλου ήταν τα «Λάχανα» ο χορός Ομάλι.

Επειδή τότε δεν υπήρχε δάσκαλος λύρας στην περιοχή όπου ζούσε, ξεκίνησε να παίζει τύμπανα σε μικρή ηλικία, μαθαίνοντας ρυθμό με κουβάδες και ποντιακά τραγούδια. Σε ηλικία 12 ετών γράφτηκε στον Ποντιακό Σύλλογο «Παναγίας Σουμελά» Lüdenscheid, όπου ξεκίνησε τα πρώτα του μαθήματα λύρας με τον κύριο Ανέστη. Στη συνέχεια μαθήτευσε δίπλα στον Ιωάννη Τσαλουκίδη και αργότερα, περίπου στα 17 του, συνέχισε υπό την καθοδήγηση του γνωστού Αντώνη Νικηφορίδη.

Παρόλο που δεν ακολούθησε ακαδημαϊκές μουσικές σπουδές, έκανε μαθήματα πιάνου με τον καθηγητή μουσικής κύριο Σταμπολή. Με τα χρόνια συνεργάστηκε με πλήθος καλλιτεχνών και ορχηστρών στη Γερμανία, και σήμερα έχει τη δική του ορχήστρα μαζί με τον Θεόδωρο Ακριτίδη, με την ονομασία Α–Σ Live Band.

Με την πορεία του ως μουσικός, ο Παύλος ανακάλυψε και μια δεύτερη μεγάλη του αγάπη την ηχοληψία. Έχει αφιερώσει αμέτρητες ώρες στο να μάθει σε βάθος την τέχνη του ήχου, φτάνοντας σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο, ειδικά στον τομέα της ποντιακής και παραδοσιακής μουσικής. Παράλληλα με τη μουσική του πορεία, ασχολείται ενεργά με την ηχοληψία, αποτυπώνοντας πάντα με ευαισθησία και ακρίβεια τον αυθεντικό ήχο της παράδοσης.

Έχει συνεργαστεί με καταξιωμένους καλλιτέχνες όπως τους:
Γιώργο Ιωαννίδη, Γιάννη Τσιτιρίδη, Αλέξη Παρχαρίδη, Παναγιώτη Θεοδωρίδη, Γιάννη Κουρτίδη, Παρασκευά Λαβάσα, Θεόδωρο Ακριτίδη, Κούλη Τριανταφυλλίδη, Σταύρο Σαββίδη, Στάθη Τσαϊρίδη, Λάζαρο Κεφαλίδη, Γιώργο Σιαμλίδη και πολλούς άλλους.

Ανάμεσα στα τραγούδια που έχει συμμετάσχει ή γράψει είναι:
«Οι Φίλ’», «Ωφ Πατρίδα’μ έμορφος», «Τα Χειλόπα τ’ς κόκκινα», καθώς και οι συνεργασίες του με τον Θεόδωρο Ακριτίδη στα: «Λαμπρής κερόπον», «Τ’ εμόν τριαντάφυλλον», «Αϊτέντς θα ’ίνουμαι πουλί μ’», «Χειλόπα ολοκόκκινα», «Άσπρεσα», «Εσύ ριζά’μ», «Τη πατρίδας τα χωρία», «Ση σεβτάς το άψιμον» – όλα σε συνεργασία με τον Παύλο Τσαβδαρίδη.

Αυτήν τη στιγμή, ο Παύλος υπηρετεί ως λυράρης του Ποντιακού Συλλόγου «Οι Αργοναύτες» Κολωνίας, συνεχίζοντας με ενθουσιασμό τις ζωντανές εμφανίσεις και τις μουσικές εκδηλώσεις. Με την αδιάκοπη προσπάθεια και την αφοσίωσή του, επιδιώκει να κρατήσει ζωντανή την παράδοση, να μεταδώσει την αγάπη του για τη λύρα στις νεότερες γενιές και να ενώσει τις παλιές με τις νέες φωνές του ποντιακού πολιτισμού.

Ο Παύλος συνεχίζει με το ίδιο πάθος να δημιουργεί, να εξελίσσεται και να μεταδίδει την ποντιακή μουσική και ψυχή στις επόμενες γενιές, με σεβασμό, αγάπη και αυθεντικότητα.

Pavlos Semertzidis was born on June 1, 1989, in Lüdenscheid, Germany. His roots trace back to historic Trabzon (Trapezounta), as both of his parents came from there. After the expulsion, his paternal great-grandparents first sought refuge in Russia and later settled in Lefkadia, Imathia, Greece, where the family home still stands today.

From the age of five, Pavlos already felt a deep connection to music. He vividly remembers the Pontian community events in Altena, Germany, where he watched in admiration as Stelios Chalkidis played the lyra alongside Theodoros Pavlidis. He would sit for hours in the loft, beneath their feet, savoring every sound and dreaming of the day he would hold his own lyra.

His grandfather, a well-known clarinetist in the area, quickly recognized his grandson’s talent. During the summers Pavlos spent in Greece, his grandfather would take him along to festivals and allow him to accompany him for a few dances. Pavlos’s favorite rhythm was the “Lachana,” the omali dance.

Because there was no lyra teacher in the area where he lived, he began playing drums at a young age, learning rhythm by using buckets and Pontian songs. At age twelve, he joined the Pontian Association “Panagia Soumela” in Lüdenscheid, where he took his first lyra lessons with Mr. Anestis. He later studied under Ioannis Tsaloukidis and, around the age of seventeen, continued under the guidance of the renowned Antonis Nikiforidis.

Although he did not pursue formal academic studies in music, he took piano lessons with music instructor Mr. Stambolis. Over the years, he collaborated with numerous artists and orchestras in Germany, and today he leads his own band with Theodoros Akritidis, called A–S Live Band.

Through his musical journey, Pavlos discovered a second great passion — sound engineering. He has devoted countless hours to mastering the art of sound and has reached a high level of expertise, especially in Pontian and traditional music. Alongside his performances, he actively works as a sound engineer, always striving to capture the authentic tone of tradition with sensitivity and precision.

He has collaborated with many accomplished artists, including:
Giorgos Ioannidis, Giannis Tsitiridis, Alexis Parcharidis, Panagiotis Theodoridis, Giannis Kourtidis, Paraskevas Lavasas, Theodoros Akritidis, Koulis Triantafillidis, Stavros Savvidis, Stathis Tsairidis, Lazaros Kefalidis, Giorgos Siamlidis, and many others.

Among the songs he has participated in or written are:
“Oi Fil’,” “Of Patrida’m Emorfos,” “Ta Shilopa ts’ Kokkina,” as well as his collaborations with Theodoros Akritidis in:
“Lambris Keropon,” “T’ Emon Triantafyllon,” “Aitents Tha Inoume Pouli m’,” “Shilopa Olokokkina,” “Aspresa,” “Esy Riza’m,” “Ti Patridas Ta Choria,” and “Si Sevtas To Apsimon” — all in collaboration with Pavlos Tsavdaridis.

At present, Pavlos serves as the lyra player of the Pontian Association “The Argonauts” of Cologne, Germany, continuing with enthusiasm his live performances and musical appearances. Through his tireless dedication, he strives to keep the tradition alive, to pass on his love for the lyra to younger generations, and to bridge the old and new voices of Pontian culture.

Pavlos continues with the same passion to create, evolve, and share Pontian music and spirit with future generations — with respect, love, and authenticity.

ThePontians.com - Pavlos Semertzidis

 Γιώργος Αμπερίδης
Giorgos Amperidis

Ο Γεώργιος Αμπερίδης γεννήθηκε στις 24 Ιουλίου 1993 στην Κατερίνη Πιερίας και κατάγεται από το χωριό Νέα Χράνη. Από την ηλικία των δέκα ετών ξεκίνησε μαθήματα ποντιακής λύρας με τον πατέρα του, Δημήτρη Αμπερίδη, και συνέχισε τη μουσική του εκπαίδευση με διακεκριμένους δασκάλους όπως ο Παναγιώτης Ασλανίδης, ο Μιχάλης Καλιοντζίδης, ο Νίκος Γαβριάς και ο Κώστας Σιαμίδης.

Είναι απόφοιτος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (πρώην Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής – Άρτα) με ειδίκευση στην ποντιακή λύρα, ολοκληρώνοντας τις σπουδές του το 2017. Η πτυχιακή του εργασία είχε θέμα «Το μοιρολόι του Πόντου». Κατά την διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών και στο πλαίσιο του προγράμματος «Erasmus Studies», φοίτησε για ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο στο Turkish Music Conservatory του Istanbul Teknik University (ITU) στην Κωνσταντινούπολη το 2016.

Στη συνέχεια, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, στο πρόγραμμα «Μουσικές Τέχνες – Τροπικές Μουσικές Παραδόσεις της Μεσογείου». Ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του το 2021, με διπλωματική εργασία με θέμα «Κώστας Σιαμίδης: Μια βιοϊστορική προσέγγιση» και ρεσιτάλ μουσικής με νέες συνθέσεις για ποντιακή λύρα.

Η μουσική του πορεία ξεκίνησε σε ηλικία δεκαέξι ετών, όταν συμμετείχε στις πρώτες του εκδηλώσεις με τον Ποντιακό Σύλλογο «Παναγία Σουμελά» Κατερίνης και τον Μορφωτικό Ποντιακό Σύλλογο «Αλέξανδρος Υψηλάντης» στη Νέα Τραπεζούντα Πιερίας. Το 2018, μαζί με τον Θάνο Γκραίκο, δημιούργησαν τη μουσική μπάντα «Grambery», με την οποία πραγματοποίησαν πλήθος συναυλιών σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας.

Την περίοδο 2018-2021, ηχογράφησε μουσικές συνθέσεις για το βιβλίο/CD του συγγραφέα και ερευνητή Γιώργου Παρασκευόπουλου με τίτλο Η Κερασούντα των Ελλήνων, το οποίο εκδόθηκε το 2023. Επίσης, συμμετείχε στην έκδοση του βιβλίου «Ομήρου Οδύσσεια» στην ποντιακής διάλεκτο της Άννυς-Ανατολής Καρυπίδου.

Από το 2017 διδάσκει ποντιακή λύρα σε Μουσικά Σχολεία, μεταξύ των οποίων της Κατερίνης, της Καστοριάς και της Δράμας, καθώς και ιδιωτικά. Από το 2021 διαμένει μόνιμα στη Δράμα, όπου εργάζεται ως καθηγητής ποντιακής λύρας στο Μουσικό Σχολείο της πόλης.

Τα κύρια ενδιαφέροντά του εστιάζονται στη διδασκαλία των ελληνικών παραδοσιακών οργάνων, με έμφαση στην ποντιακή λύρα, καθώς και στην εξερεύνηση νέων μουσικών προσεγγίσεων με το συγκεκριμένο όργανο.

Georgios Amperidis was born on July 24, 1993, in Katerini, Pieria, and comes from the village of Nea Chrani. He began learning the Pontian lyra at the age of ten with his father, Dimitris Amperidis, and continued his musical education with distinguished teachers such as Panagiotis Aslanidis, Michalis Kaliontzidis, Nikos Gavrias, and Kostas Siamidis.

He is a graduate of the Department of Music Studies at the University of Ioannina (formerly the Department of Folk and Traditional Music – Arta), specializing in the Pontian lyra, having completed his studies in 2017. His undergraduate thesis focused on “The Lament of Pontus.” During his undergraduate studies, through the Erasmus Studies program, he attended one academic semester at the Turkish Music Conservatory of Istanbul Technical University (ITU) in 2016.

He later pursued postgraduate studies at the University of Macedonia, in the program “Musical Arts – Modal Musical Traditions of the Mediterranean.” He completed his master’s degree in 2021, submitting a thesis titled “Kostas Siamidis: A Biohistorical Approach” and presenting a recital featuring new compositions for the Pontian lyra.

His musical career began at the age of sixteen, when he took part in his first performances with the Pontian Association “Panagia Soumela” of Katerini and the Cultural Pontian Association “Alexandros Ypsilantis” in Nea Trapezounta, Pieria. In 2018, together with Thanos Gkraikos, he founded the music band “Grambery,” with which he gave numerous concerts in various cities across Greece.

Between 2018 and 2021, he recorded musical pieces for the book/CD by author and researcher George Paraskevopoulos, titled “The Greek Kerasous,” published in 2023. He also participated in the publication of the book “Homer’s The Odyssey” translated into the Pontic dialect by Anny-Anatoli Karypidou.

Since 2017, he has been teaching the Pontian lyra in Music Schools, including those of Katerini, Kastoria, and Drama, as well as privately. Since 2021, he has been permanently based in Drama, where he works as a Pontic lyra teacher at the city’s Music School.

His main interests focus on the teaching of Greek traditional instruments, with particular emphasis on the Pontian lyra, and on exploring new musical approaches with this instrument.

ThePontians.com - Giorgos Amperidis

 Γρηγόριος Κουσίδης (Βοράς)
Grigorios Kousidis (Voras)

 

Ονομάζεται Γρηγόριος Κουσίδης. Ελάχιστοι όμως έξω από το χωριό του, το Πρωτοχώρι της Κοζάνης, γνωρίζουν το όνομά του. Για τους υπόλοιπους, που έτυχε να ακούσουν κάποτε για αυτόν, είναι απλά «ο Βοράς», «ο κεμεντσετσής τη Πορτοραζί».

Οι γονείς του κατάγονταν από το χωριό Κοντού του Καπήκιοϊ της Ματσούκας κι εγκαταστάθηκαν το 1922 στο Πρωτοχώρι Κοζάνης. Εκεί γεννήθηκε ο Βοράς, εκεί έζησε τα 81 του χρόνια, κι εκεί μας υποδέχθηκε περιτριγυρισμένος από τους συγχωριανούς- συνδιασκεδαστές του, κάποιοι από τους οποίους είναι πλέον επώνυμοι καλλιτέχνες του ποντιακού τραγουδιού, όπως ο Γιώργος Σοφιανίδης, ο Στάθης και ο Αλέξης Παρχαρίδης και ο Παναγιώτης Θεοδωρίδης.

Θυμήθηκε τους παλιούς λυράρηδες του Πρωτοχωρίου: τον Μήτον τον Κουσίδη, το Σωτήρ’ τον Αντωνιάδη, τον Κώστη τον Μάρσαλ’ και τον Γιάννεν τον Πιπέρ’. Μας μίλησε για τον Κώστην τ’ Ασαλούμ και τ’ Ασαλουμάντας, που «έσανε Χαψικεέτ’ και έπαιζαν όλ’ ατουν αγγείον…».

Μας εξηγεί πως ξεκίνησε να παίζει λύρα. Ήταν σχετικά μεγάλος, την εποχή που θα έφευγε στρατιώτης. Μαζεύτηκαν οι στρατεύσιμοι του Πρωτοχωρίου για να γλεντήσουν. Πήγε και βρήκε ένα παλιό λυράρη του χωριού και του ζήτησε να έρθει στην παρέα τους. Εκείνος του ζήτησε χρήματα, αλλά ο Βοράς δεν είχε να του δώσει. Αργότερα ο γέρος το μετάνιωσε, πήρε τη λύρα του και ήρθε στην παρέα τους. Ο Βοράς τον έδιωξε: «Άμον ντο έρθες, αέτσ’ να παίρ’ς την κεμεντζέ σ’ και να πας χάσαι…». Από τότε το έβαλε σκοπό να μάθει λύρα. Και τα κατάφερε μια χαρά, αφού επί πενήντα και περισσότερα χρόνια διακονεί με τη λύρα του τις μουσικές παραδόσεις του χωριού του.

Για τη γενιά του ο λυράρης δεν χρειαζόταν δάκτυλα, χρειαζόταν ψυχή. Και από ψυχή και αγάπη για τη λύρα του, άλλο τίποτε ο Βοράς. Αναπολεί τα παλιά γλέντια στο Πορτοράζ’, τα κεμεντσέδες, τα ζουρνάδες, τ’ αγγεία. «Είχαμε έναν καφενείον κι εκεί απέσ’ μερέαν ετοπλαεύκουτον όλον το χωρίον. Οι γυναίκ΄ εκάθουσαν απέσ’ ση μέσ’, σα σκαμνόπα, και όλον τη νύχταν εχόρευαμε με το λούξ… Αγαπεμέν, μονοιασμέν, ‘ς σα ονομασέας ελάσκουμνες ολόκληρον το χωριόν με την κεμεντζέν κι άμα ενασπάλνες κάτιναν, τ’ άλλο την ημέραν έρχουτον ερώτανε σε γιάτι κι έρθετεν σ’ εμά; Ατώρα πα όλια ελά’αν. Δουλεύ’νε ση ΔΕΗ κι εθαρρούν κατ’ είναι. Διαβαίν’νε απ’ εμπροστά σ’ και σημασίαν κι δίγ’νε σε…».

Τον ρωτάμε από πού βγήκε το Βοράς. Χαμογελάει. «Επή’αμε κάποτε με τ’ έναν παρέαν σο κυνήγι, σα περδίκια. Κι έξεραν, επολέμανανε να κρούν’ τα περδίκια καρσί σο βοράν. Χαμάν ελάγκεψα. Ατά σο βοράν μερέαν καμίαν κι θα κρους ατα, είπ’ ατς… Ατοίν εγέλασαν κι όνταν έρθαμε ‘ς σο χωρίον εκόλτσαν εμέ Βορά…».

Κάποτε τον φωνάζει κάποιος από την παρέα. Πρέπει να μας αφήσει. Παίρνει τη λύρα στα χέρια του χωρίς να σβήσει το τσιγάρο του. Το παίξιμο του πρωτόγονο, σέρτικο, αλλά βαθιά αληθινό. «Παίζει την πιο ανάποδη λύρα του κόσμου», μας ψιθυρίζει ένας από τους επαγγελματίες της παρέας. Αλλά για μας είναι ο Βοράς. Με αυτόν μεγαλώσαμε, αυτός μιας φτιάχνει, και αυτός μόνο μπορεί να μας θυμίσει όσα κινδυνεύουμε να ξεχάσουμε…».

Οι περισσότεροι έχουν κιόλας μεθύσει. Κάποιος σηκώνεται όρθιος: «Φύσα Βορά!» του φωνάζει. Ο Βοράς χαμογελάει. Αυτό το «φύσα Βορά», τη μόνιμη επωδό των παλαιών συνδιασκεδαστών του, το έχει ακούσει μερικές χιλιάδες φορές από τους πατεράδες και τους παππούδες τους. Τώρα, στα 81 του χρόνια, το ακούει και από τα παιδιά τους!

Σε λίγες ημέρες από τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές το Πορτοράζ’ θα έχει το μεγάλο καλοκαιρινό χορό του. Τι κι αν’ δεν θα ναι εκεί οι φίλοι του, ο Ασιαλούμ’ς με τ’ αγγείο ή ο Τσίχας με τα τραγωδίας ατ’; Το Πορτοράζ’ και ο μύθος του, στη δημιουργία του οποίου κι αυτός έβαλε το λιθαράκι του, θα είναι εκεί. Όσο για τον ίδιο, θα κάτσει για μία ακόμη φορά σε μια άκρη, θα ανάψει το τσιγάρο του και θα καμαρώνει βλέποντας τους νεαρούς βλαστούς της γενιάς του να γεμίζουν ασφυκτικά την πλατεία.

His name was Grigorios Kousidis. Yet, very few people outside his village, Protochori of Kozani, knew that name. For the rest, those who had merely heard of him once, he was simply “Voras,” “the kemenche player from Portorazi.”

His parents came from the village Kontou of Kapikioi in Matsouka and settled in Protochori, Kozani, in 1922. There, Voras was born, lived all 81 years of his life, and there he welcomed us, surrounded by his fellow villagers and companions—some of whom later became well-known Pontian musicians, such as Giorgos Sofianidis, Stathis and Alexis Parcharidis, and Panagiotis Theodoridis.

He remembered the old lyra players of Protochori: Miton Kousidis, Sotir' Antoniadis, Kosti Marsal', and Gianne Piper'. He also spoke to us about Kostis Asaloum and the Asaloum family, who “were from Hapsikioi and all played the aggeion".

He explained how he began playing the lyra. He was already relatively grown, around the time he was to join the army. The young men of Protochori who were to be drafted gathered to celebrate. He went to find an old lyra player from the village and asked him to join them. The man asked for payment, but Voras had no money to give. Later, the old man regretted it, took his lyra, and went to their gathering. Voras turned him away: “Just as you came, take your lyra and go back where you came from…” From that day, he made it his goal to learn the lyra. And he succeeded beautifully—serving, for more than fifty years, the musical traditions of his village with his lyra.

For his generation, a lyra player didn’t need fingers—he needed soul. And if there was anything Voras had in abundance, it was soul and love for his instrument. He reminisced about the old feasts in Portoraz’, with the lyras, zournas, and bagpipes. “We had one coffeehouse, and everyone in the village would gather there in the evenings. The women sat in the middle on benches, and all night long we danced by the light of a lamp… We loved one another, we were united. On feast days, the whole village would go from house to house with the lyra, and if you missed one house, the next day the woman there would ask why you hadn’t come! Now it’s all gone. They all work for the Public Power Company and think they’re something. They pass by you and don’t even say hello…”

We asked him how he got the nickname “Voras.” He smiled. “Once, we went hunting with some friends, after partridges. They didn't know and kept aiming for the births towards the northern direction. I told them, "don't hit them towards the north!’ They laughed, and when we came back to the village, they stuck me with the name Voras (North)…”

Someone from the group called him; he had to go. He picked up his lyra, cigarette still burning between his fingers. His playing was primitive, rough-edged, but deeply genuine. “He plays the most backwards lyra in the world,” one of the professional musicians whispered to us. But to us, he is Voras. We grew up with him; he shaped us; and only he can remind us of what we risk forgetting.

Most of those around him were already drunk. One man stood up and shouted, “Blow, Voras!” Voras smiled. He had heard this phrase—“Blow, Voras!”—the favorite cheer of his old companions, thousands of times from their fathers and grandfathers. And now, at 81 years old, he hears it again—from their children.

A few days after these words were written, Portoraz’ would hold its big summer dance. Even if his friends—Asialoum or Tsichas —wouldn’t be there, Portoraz’ and its myth, to which he too had contributed his part, would live on. As for him, he would once more sit quietly in a corner, light his cigarette, and proudly watch the young branches of his generation fill the dance floor.

του Δημήτρη Πιπερίδη - δημοσιεύθηκε στο 3ο τεύχος του Άμαστρις (Ιούλιος 2009)
by Dimitris Piperidis - Published in Amastris, Issue 3 (July 2009)

 

ThePontians.com - Grigorios Kousidis (Voras) 

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΓΙΩΤΗΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ - ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΡΙΑΣ - ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ (2018)

 

Ποντιακά Παραδοσιακά Τραγούδια (2018) Γιώτης Γαβριηλίδης - Νίκος Γαβρίας

Γιώτης Γαβριηλίδης
Giotis Gavrielidis 

 

 

Ο Γιώτης Γαβριηλίδης γεννήθηκε στις 31 Αυγούστου 1960 στο Κολχικό Λαγκαδά και δραστηριοποιείται στο χώρο του ποντιακού τραγουδιού περίπου 40 χρόνια. Ο πατέρας του είναι Θρακιώτης στην καταγωγή και έπαιζε αγγείο. Αν και έλκει την ποντιακή του καταγωγή μόνο από την πλευρά της μητέρας του, από μικρός λατρεύει την ποντιακή μουσική και θαυμάζει τον Χρύσανθο. Τα παιδικα του χρόνια ήταν μαζί με παρέες των παλιών καλών λυράρηδων και τραγουδιστών, όπως τον Χρήστο Αϊβαζίδη.

Στην δισκογραφία συμμετέχει σε 23 δίσκους από την πρώτη του δισκογραφική παρουσία με τον Γιωργούλη Κουγιουμτζίδη “Κοντά Στην Παράδοση” το 1987, ένας δίσκος σταθμός στην καριέρα του.

Πέθανε σε ηλικία 60 χρονών στις 6 Ιουνίου, 2020.

 

Giotis Gavriilidis was born on August 31, 1960, in Kolchiko, Langadas, and was active in the field of Pontian music for about 40 years. His father was of Thracian origin and played the aggeio (bagpipe). Although he traced his Pontian roots only through his mother’s side, from a young age he deeply loved Pontian music and admired Chrisanthos. His childhood years were spent among groups of the old, renowned lyra players and singers, such as Christos Aivazidis.

In his discography, he participated in 23 albums, beginning with his first recording appearance alongside Giorgoulis Kougioumtzidis in the album “Konta Stin Paradosi” (“Close to Tradition”) in 1987 — a landmark record in his career.

He passed away at the age of 60 on June 6, 2020.

 

Μουσικό Ποντιακό Αρχείο:
https://bit.ly/GavrielidisGiotis

Ποντιακός Στίχος:
https://pontianlyrics.gr/persons/person-details?personId=111

ThePontians.com - Giotis Gavrielidis 

 

 Δημήτρης Μητρούλης
Dimitris Mitroulis

 

 

Ο Δημήτρης Μητρούλης είναι ένας διακεκριμένος Πόντιος νταουλτζής, γνωστός για την τέχνη του στο νταούλι, ένα παραδοσιακό ελληνικό κρουστό με μεγάλη ιστορία στην ποντιακή μουσική. Γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα στην ποντιακή παράδοση, και από νεαρή ηλικία ανακάλυψε την αγάπη του για τα παραδοσιακά ρυθμικά όργανα.

Ο Δημήτρης ξεκίνησε να παίζει το νταούλι κάτω από την καθοδήγηση του παιδικού αδελφικού του φίλου και τοπικών μουσικών, αφομοιώνοντας τον παραδοσιακό τρόπο παιξίματος, που απαιτεί ένταση και ακρίβεια στον ρυθμό. Έχει συνεργαστεί με ολους τους πόντιους καλλιτέχνες και έχει συμμετάσχει σε φεστιβάλ ποντιακής μουσικής, Το νταούλι του συνοδεύει τη λύρα και άλλους παραδοσιακούς οργανοπαίκτες, προσφέροντας τη ρυθμική βάση στους γνωστούς ποντιακούς χορούς.

Το παίξιμο του Δημήτρη χαρακτηρίζεται από την παραδοσιακή ποντιακή τεχνική, με έντονους, ζωηρούς ρυθμούς που αντηχούν την ενέργεια και την παράδοση των Ποντίων. Είναι γνωστός για την ικανότητά του να "διαβάζει" τους χορευτές και να προσαρμόζει τον ρυθμό του ανάλογα, κάτι που φέρνει μια μοναδική δυναμική στις παραστάσεις του.

Ο Δημήτρης έχει συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής, ενώ έχει συνεργαστεί με κορυφαίους μουσικούς και χορευτικά συγκροτήματα από την ποντιακή κοινότητα. Οι εμφανίσεις του σε γάμους, πανηγύρια και παραστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της προσπάθειάς του να διατηρήσει και να διαδώσει την ποντιακή μουσική και παράδοση.

Ο Δημήτρης Μητρούλης παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ποντιακής μουσικής παράδοσης. Η μουσική του δουλειά ενσωματώνει τόσο τις παραδοσιακές όσο και τις σύγχρονες προσεγγίσεις, φέρνοντας την ποντιακή μουσική πιο κοντά στη νεότερη γενιά και προσφέροντας μια γέφυρα με το παρελθόν.

 

Dimitris Mitroulis is a distinguished Pontian percussionist, known for his mastery of the daouli — a traditional Greek percussion instrument with deep roots in Pontian music. Born and raised within the Pontian tradition, he discovered his love for rhythmic folk instruments from an early age.

Dimitris began playing the daouli under the guidance of his childhood friend and local musicians, absorbing the traditional playing style that demands both intensity and rhythmic precision. He has collaborated with nearly all major Pontian artists and participated in numerous Pontian music festivals. His daouli often accompanies the lyra and other traditional instruments, providing the rhythmic foundation for well-known Pontian dances.

His playing is characterized by authentic Pontian technique — vigorous, lively rhythms that capture the spirit and energy of Pontian heritage. Dimitris is especially known for his ability to “read” the dancers and adjust his tempo and dynamics accordingly, adding a unique vitality to his performances.

He has taken part in many traditional music festivals and has worked with leading musicians and dance groups from the Pontian community. His performances at weddings, village festivals, and cultural events are a vital part of his mission to preserve and spread Pontian music and tradition.

Dimitris Mitroulis plays an important role in safeguarding Pontian musical heritage. His work blends traditional and modern approaches, bringing Pontian music closer to younger generations and serving as a bridge between the past and the present.

 

ThePontians.com - Dimitris Mitroulis 

 

 Γιώργος Σαραφίδης
Giorgos Sarafidis 

 

 

Ο Γιώργος Σαραφίδης γεννήθηκε στην Αθήνα και κατοικεί στα Σούρμενα Αττικής, στον τόπο που εγκαταστάθηκαν οι παππούδες του από τον Πόντο. Η αγάπη του για την ποντιακή μουσική τον οδηγεί ήδη από την ηλικία των 13 ετών να ξεκινήσει μαζί με τον αδερφό του τα μαθήματα ποντικής λύρας και θεωρίας μουσικής, αλλά και βυζαντινής μουσικής. Στη συνέχεια, ως λυράρης αρχίζει να συνοδεύει διάφορα παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα. Εδώ και εννιά χρόνια, συνοδεύει με τη λύρα του το χορευτικό της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων, καθώς και άλλα χορευτικά της Αττικής. Ταυτόχρονα, συμμετέχει σε εκδηλώσεις και παραστάσεις, παίζοντας λύρα επαγγελματικά και συνοδεύοντας τον αδερφό του Στέλιο, καθώς και άλλους πόντιους καλλιτέχνες και τραγουδιστές.

Giorgos Sarafidis was born in Athens and lives in Sourmena, Athens, in the place where his grandparents settled from Pontos. His love of Pontian music has already led him from the age of 13 to start with his brother to study lyra and music theory, as well as Byzantine music. As a Pontian lyra player, he began to accompany various traditional dance groups. For nine years, he accompanied with his lyra the dance group of Enosis Pontion Sourmenon, as well as other dance groups from Attica. At the same time, he participates in events and performances, playing lyra professionally and accompanying his brother Stelios, as well as other musicians and singers.

 

 

ThePontians.com - Giorgos Sarafidis 

 Νίκος Λαζαρίδης
Nikos Lazaridis

Ο Νίκος Λαζαρίδης, αγαπητό πρόσωπο στους ποντιακούς κύκλους, απεβίωσε στις 31 Δεκεμβρίου 2015 σε ηλικία 84 ετών.

Θλίψη στην ποντιακή οικογένεια και ειδικά στην Ένωση Ποντίων Νίκαιας-Κορυδαλλού όπου για 50 χρόνια διατέλεσε λυράρης, προκάλεσε η είδηση του θανάτου του Νίκου Λαζαρίδη, ο οποίος κηδεύτηκε στο Κοιμητήριο του Σχιστού. 

Ήταν ο λυράρης που συνόδευσε τον Χρύσανθο Θεοδωρίδη το 1954 στον πρώτο του δίσκο 78 στροφών και ο πρώτος με τον οποίον συνεργάστηκε ο Γιάννης Κουρτίδης στο κέντρο «Τρυγόνα» στο Περιστέρι. 

«Διαχρονικός και πάντα κοντά στους συλλόγους. Ήταν ήσυχος και ίσως ήταν αυτό που τον κράτησε στην αφάνεια», είπε στο pontos-news.gr ο Γιάννης Κουρτίδης. Συγκλονισμένος και ο Χρήστος Θεοδωρίδης, πρώην χοροδιδάσκαλος στους «Αργοναύται-Κομνηνοί» Καλλιθέας ο οποίος τόνισε στο pontos-news.gr το άφθαρτο του χαρακτήρα του, το πόσο τυπικός και συνεργάσιμος ήταν. «Λυράρης που δεν ασπάστηκε τον σύγχρονο τρόπο παιξίματος, υπηρέτησε για χρόνια τον ποντιακό χώρο αλλά και ένας καλός άνθρωπος». Αυτά ήταν τα λόγια με τα οποία χαρακτήρισε τον αποβιώσαντα μιλώντας στο pontos-news.gr o ερευνητής-χοροδιδάσκαλος Νίκος Ζουρνατζίδης. 

Το τελευταίο αντίο λέει με μια λύρα ο Γιώργος Κυβεντίδης και 4 Πόντιοι ντυμένοι με τις παραδοσιακές φορεσιές. Η οικογένεια του αειμνήστου προτρέπει τους φίλους του αντί στεφάνων, να συνεισφέρουν την Ένωση Ποντίων Νικαίας-Κορυδαλλού στο φιλανθρωπικό της έργο. 

Nikos Lazaridis, a beloved figure in the Pontian community, passed away on December 31, 2015, at the age of 84.

Sorrow spread throughout the Pontian family—and especially within the Union of Pontians of Nikaia–Korydallos, where he served as a lyra player for 50 years—upon hearing the news of his passing. He was laid to rest at the Schisto Cemetery.

He was the lyra player who accompanied Chrysanthos Theodoridis in 1954 on his first 78-rpm record, and the first musician with whom Giannis Kourtidis collaborated at the nightclub “Trygona” in Peristeri.

“Timeless and always close to the associations. He was a quiet man, and perhaps that’s what kept him out of the spotlight,” said Giannis Kourtidis to pontos-news.gr. Also deeply moved was Christos Theodoridis, former dance instructor of the “Argonautai–Komninoi” association in Kallithea, who told pontos-news.gr about the integrity of Lazaridis’ character and how punctual and cooperative he was.

“A lyra player who never adopted the modern style of playing—he faithfully served the Pontian musical tradition for many years, and above all, he was a good man.” With these words, Nikos Zournatzidis, researcher and dance instructor, described the late musician in his statement to pontos-news.gr.

The final farewell was given by Giorgos Kiventidis playing the lyra, accompanied by four Pontians dressed in traditional attire. The family of the late musician asked friends, instead of sending wreaths, to make donations to the Union of Pontians of Nikaia–Korydallos in support of its charitable work.

 Πηγή - Source:

 https://www.pontosnews.gr/345878/pontos/to-ystato-chaire-ton-pontion-ston-lyrar/

ThePontians.com - Nikos Lazaridis

 Γιάννης Αραματανίδης
Giannis Aramatanidis

Ο Γιάννης Αραματανίδης, γνωστός και ως «Αραματάντς», γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1944 στα Κομνηνά Κοζάνης (παλαιότερα Ούτσ̌ενα), μέσα σε ένα καθαρά ποντιακό περιβάλλον που διαμόρφωσε καθοριστικά την καλλιτεχνική του ταυτότητα. Από τα παιδικά του χρόνια, βυθισμένος στους ήχους της ποντιακής λύρας και των παραδοσιακών μελωδιών, ανέπτυξε βαθιά αγάπη για τη μουσική του τόπου του. Χωρίς να έχει λάβει ποτέ επίσημη μουσική εκπαίδευση, ξεκίνησε αυτοδίδακτος να παίζει αγγείο (τουλούμ’), προσπαθώντας να αποδώσει τους σκοπούς που άκουγε γύρω του. Παράλληλα, ασχολήθηκε και με το χ̌ειλι͜αύλιν (ποντιακή φλογέρα), εξελίσσοντας το παίξιμό του σε μοναδικό επίπεδο.

Το ιδιαίτερο ύφος και οι δεξιοτεχνικές του ικανότητες τον ανέδειξαν γρήγορα σε έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές των πνευστών της ποντιακής μουσικής. Οι συνάδελφοί του, αναγνωρίζοντας το ήθος, την απλότητα και τη συμβολή του, του απέδωσαν τον χαρακτηρισμό «ο πλανητάρχης», τίτλο που τον συνόδευε σε όλη τη μετέπειτα πορεία του. Η φήμη του ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, καθώς συμμετείχε σε εκδηλώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία, μεταφέροντας με αυθεντικότητα και πάθος τους ήχους της ποντιακής παράδοσης στις κοινότητες της διασποράς.

Η δισκογραφική του παρουσία ξεκίνησε το 1983 με τη συμμετοχή του στον δίσκο «Παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου Νο6», πλάι στον αείμνηστο Γιώργο Αμαραντίδη. Το 1988, η συνεργασία τους στο άλμπουμ «Και πάλι παράδοση» αποτέλεσε ορόσημο για την ποντιακή μουσική, καθώς για πρώτη φορά το κοινό άκουσε ηχογραφημένα το χαρακτηριστικό παίξιμο της φλογέρας και του αγγείου του Αραματανίδη. Το ύφος αυτό καθιέρωσε τη λεγόμενη «σχολή του Αραματά», που επηρέασε βαθιά τις επόμενες γενιές μουσικών και θεωρείται αντίστοιχης σημασίας με τη συνεισφορά του «Πατριάρχη της λύρας» Γώγου Πετρίδη.

Στην προσωπική του ζωή, ο Γιάννης Αραματανίδης παντρεύτηκε τη Δέσποινα Παταρίδου και απέκτησαν τρία παιδιά. Ο γιος του, Χρήστος, συνεχίζει τη μουσική παράδοση της οικογένειας, διατηρώντας ζωντανή τη φλόγα της ποντιακής μουσικής κληρονομιάς. Ο Γιάννης Αραματανίδης έφυγε από τη ζωή στις 12 Οκτωβρίου 2025, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια πολιτιστική παρακαταθήκη. Η διαδρομή, το ήθος και η συμβολή του στην ποντιακή μουσική τον καθιστούν έναν αληθινό θρύλο της παράδοσης και σημείο αναφοράς για κάθε επόμενο γενιό.

Giannis Aramantanidis, known as “Aramatants,” was born on April 15, 1944, in Komnina, Kozani (formerly Outsena), in a purely Pontian environment that profoundly shaped his artistic identity. From his early childhood, surrounded by the sounds of the Pontian lyra and traditional melodies, he developed a deep love for the music of his homeland. Without any formal musical education, he began teaching himself to play the aggeio ("touloum"), trying to reproduce the traditional tunes he heard around him. At the same time, he took up the shilavrin (Pontian flute or flogera), perfecting his technique to an exceptional level.

His unique style and skill quickly established him as one of the most important exponents of Pontian wind instruments. His fellow musicians, recognizing his talent, humility, and contribution, affectionately nicknamed him “Planitarchis" (the Ruler of the World), a title that accompanied him throughout his artistic journey. His fame extended far beyond Greece, as he performed at countless events across Europe, America, and Australia, invited by Pontian associations of the diaspora, carrying with authenticity and passion the sounds of his homeland to every corner of the world where Pontian hearts beat.

His recording career began in 1983, when he participated in the album Traditional Songs of Pontus No. 6 alongside the late Giorgos Amarantidis. Five years later, in 1988, their collaboration on the album Kai Pali Paradosi (Tradition Once Again) became a milestone in Pontian music. For the first time, audiences heard recorded performances of Aramantanidis’s distinctive playing on both the flogera and the aggeio — a sound that laid the foundation for a new musical approach, later known as the “Aramatan school.” His contribution was revolutionary for its time, opening new horizons in Pontian music and deeply influencing generations of later musicians. His impact is considered comparable to that of the “Patriarch of the Lyra,” Gogos Petridis.

In his personal life, Giannis Aramantanidis married Despina Pataridou, with whom he had three children. His son, Christos, proudly continues his father’s musical path, keeping the flame of tradition alive. Giannis Aramantanidis passed away on October 12, 2025, leaving behind an invaluable musical and cultural legacy. His life, character, and contribution to Pontian music make him a timeless figure — a true legend and a lasting reference point in the history of Pontian tradition.

ThePontians.com - Giannis Aramatanidis

Μουσικό Ποντιακό Αρχείο:

https://bit.ly/AramatanidisGiannis

Ποντιακός Στίχος:

https://pontianlyrics.gr/persons/person-details?personId=35