22 April 2022

ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 22-04-22: Μάνα Μου - Αλέξης Παρχαρίδης - Φάνης Κουρουκλίδης


Μάνα Μου - Αλέξης Παρχαρίδης - Φάνης Κουρουκλίδης
Mana mou - Alexis Parharidis - Fanis Kourouklidis

Βίντεο της Ημέρας - 22 Απριλίου, 2022
    Video of the Day - April 22, 2022


Μετά από 47 χρόνια που ηχογράφησε ο αείμνηστος και μέγιστος Χρύσανθος Θεοδωρίδης το αριστούργημα του Χριστόδουλου Χάλαρη και του Νίκου Γκάτσου "Μάνα Μου", ο Αλέξης Παρχαρίδης, ο Φάνης Κουρουκλίδης και ο Δημήτρης Τεπερεκίδης, μας παρουσιάζουν το δικό τους διαμάντι με απόλυτο σεβασμό προς την αυθεντική ηχογράφηση, σήμερα Μεγάλη Παρασκευή του 2022. 

Το τραγούδι αποτελεί Βυζαντινό ύμνο της Μεγάλης Παρασκευής των Μαρωνιτών του Λιβάνου. Οι πρώτοι Μαρωνίτες ήταν εξελληνισμένοι Σημίτες, ιθαγενείς της Βυζαντινής Συρίας που μιλούσαν ελληνικά και συριακά, αλλά ταυτίζονταν με τον ελληνόφωνο πληθυσμό της Κωνσταντινούπολης και της Αντιόχειας. Η τραγουδίστρια Fairuz στο τραγούδι Wa Habibi εκφράζει τον πόνο της Παναγίας βλέποντας τον Χριστό σταυρομένο. 

Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης (1934-2005) είχε συνεργαστεί με τον μεγάλο συνθέτη και μουσικολόγο Χριστόδουλο Χάλαρη (1946-2019) από το 1973, συμμετέχοντας σε συναυλίες του και σε τέσσερις ηχογραφήσεις μαζί με γνωστούς έλληνες τραγουδιστές όπως την Δήμητρα Γαλάνη, τον Νίκο Ξυλούρη και τον Θέμη Ανδρεάδη. Στον δίσκο "Δροσουλίτες" ερμηνεύουν την ποίηση του Νίκου Γκάτσου "Θρύλοι και Θρήνοι". Επίσης συνοδεύει στην ποντιακή λύρα ο Κωστίκας Τσακαλίδης. 

Στην σημερινή ηχογράφηση η μουσική διασκευή είναι του Φάνη Κουρουκλίδη. Στην ενορχήστρωση, επιμέλεια, προγραμματισμός και mix -  mastering είναι ο Δημήτρης Τεπερεκίδης. Η επιμέλεια του βίντεο είναι η Μαριάννα Καραμανώλη. 

Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα σε όλους!

After 47 years that the late and greatest Chrisanthos Theodoridis recorded the masterpiece of Christodoulos Halaris and Nikos Gatsos "My Mother", Alexis Parharidis, Fanis Kourouklidis and Dimitris Teperekidis present their own version, with absolute respect, today on Holy Good Friday 2022.

The song is a Byzantine hymn of Good Friday of the Maronites of Lebanon. The first Maronites were Hellenized Semites, natives of Byzantine Syria who spoke Greek and Syriac, but were identified with the Greek-speaking population of Constantinople and Antioch. The singer Fairuz in the song Wa Habibi expresses the pain of the Virgin Mary seeing Christ crucified.

Chrisanthos Theodoridis (1934-2005) had collaborated with the great composer and musicologist Christodoulos Halaris (1946-2019) since 1973, participating in his concerts and in four recordings with well-known Greek singers such as Dimitra Galani, Nikos Xylouris Themis Andreadis. In the album "Drosoulites" they interpret the poetry of Nikos Gatsos "Legends and Lamentations". Kostikas Tsakalidis also accompanies playing Pontian lyra.

In today's recording the musical adaptation is by Fanis Kourouklidis. Dimitris Teperekidis (Studio Records Productions DT) is responsible for the orchestration,  programming and mix-mastering. The video is edited by Marianna Karamanoli.

Christos Anesti - Happy Easter to all!


© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.


Χριστόφορος Κοσμίδης - Christoforos Kosmidis


Χριστόφορος Κοσμίδης - Christoforos Kosmidis


Ο Χριστόφορος Κοσμίδης γεννήθηκε στην Αθήνα, με απώτερη καταγωγή του τα Κοτύωρα (Ορντού) του Πόντου και γαλουχήθηκε με τις Ποντιακές αξίες και την Ποντιακή μουσική , αποκτώντας ακούσματα λόγω της ενασχόλησης, σε ερασιτεχνικό επίπεδο, του πατέρα του (Ιωάννη Χ. Κοσμίδη) με τη λύρα. Η επαφή του με τον Ποντιακό χορό άρχισε σε πολύ νεαρή ηλικία , αρχικά μέσω των γλεντιών και μετέπειτα των συλλόγων, αλλά στο τέλος κυριάρχησε η αγάπη του για τη μουσική.

Αν και το πρώτο του μουσικό ερέθισμα ήταν ο ήχος της λύρας, τον κέρδισε ο ήχος του αγγείου και της φλογέρας τα οποία είναι και τα όργανα που ασχολείται σε επαγγελματικό επίπεδο μέχρι σήμερα.
Ως μουσικός, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες εκδηλώσεις και γλέντια κι έχει εμφανιστεί σε όλα τα Ποντιακά μαγαζιά των Αθηνών (Κορτσόπον, Λεμόνα, Αθήνα 82 κλπ). Αξίζει να αναφερθεί κι η πολυετής παρουσία του στο FDF, ένα φεστιβάλ της ομογένειας στην California των Ηνωμένων Πολιτειών.

Επίσης, έχει συνεργαστεί με όλους τους καταξιωμένους Πόντιους καλλιτέχνες σε ζωντανές εμφανίσεις αλλά και δισκογραφίες.

Πέραν της Ποντιακής παράδοσης, ανέπτυξε ενδιαφέρον και για την παράδοση των υπολοίπων περιοχών της χώρας μας. Αυτό τον ώθησε να αποφοιτήσει απ’ το Τμήμα Επιστήμης και Φυσικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στον Ελληνικό Παραδοσιακό Χορό. Επιπλέον, παρακολούθησε μαθήματα Ευρωπαϊκής Μουσικής στο Ωδείο «Φίλλιπας Νάκας». Τα τελευταία χρόνια, ασχολείται έντονα με την ασκομπαντούρα και την τσαμπούνα συγγενή όργανα του αγγείου, απ’ τις περιοχές της Κρήτης και γενικότερα της νησιωτικής Ελλάδας.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κ. Χριστόφορο Κοσμίδη για την συμμετοχή του στο βίντεο μας!

Christoforos Kosmidis was born in Athens, hailing his heritage back to Kotyora (Ordou) of Pontus. He was nurtured with Pontian values and Pontian music, acquiring these sounds due to his father (Ioannis C. Kosmidis) who was an amatuer lyra player. His contact with Pontian dance began at a very young age, initially through parties and afterwards at the music clubs, but in the end he was dominated by his love for music.
Although his first musical interaction was with the Pontian lyra, the sound of the bagpipe (aggeion or touloum) and the shepherd’s pipe (flogera or shilavrin) won him over, which are the instruments that he performs professionally to this day.

As a musician, he has participated in numerous events and dances and has appeared in all Pontian music clubs in Athens (Kortsopon, Lemon, Athens 82 and others). It is also worth mentioning his multi year participation at FDF, the Hellenic Folk Dance Festival in California, USA.

He has also collaborated with all renowned Pontian artists on live performances and recordings.

Beyond the Pontian tradition, he has also developed interest in other Greek traditional music. This prompted him to graduate from the Department of Science and Physical Education of the University of Athens, specializing in the Greek Traditional Dance. He also attended European Music lessons at the Conservatory "Filipas Nakas ". In recent years, he has been studying and playing askobandoura (from Crete) and tsambouna (Greek islands), relative instruments of the aggeion.

We would like to cordially thank Mr. Christoforos Kosmidis for his participation in Radio Trapezounta Boston!

Το κανάλι YouTube του καλλιτέχνη - The artist's official YouTube channel:

Επισκεφτείτε τις σελίδες μας:
Please visit our webpages:




© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.

10 April 2022

Γιώργος Ορφανίδης - Αντώνης Νικηφορίδης || Giorgos Orfanidis - Antonis Nikiforidis


Γιώργος Ορφανίδης - Αντώνης Νικηφορίδης
Giorgos Orfanidis - Antonis Nikiforidis




Ο Γιώργος Ορφανίδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Δράμα από Πόντιους γονείς. Ο πατέρας του, Κώστας,από τα Κομνηνά Ξάνθης, κατάγεται από την Τραπεζούντα ενώ η μητέρα του, Δήμητρα, από την Αργυρούπολη Δράμας, κατάγεται από την Αργυρούπολη του Πόντου. Είναι παντρεμένος και πατέρας δυο κοριτσιών.

Ξεκίνησε να ασχολείται με το τραγούδι το 1990 με εμφανίσεις σε διάφορες τοπικές εκδηλώσεις της Δράμας και κατόπιν έρχονται οι πρώτες εμφανίσεις σε ποντιακό κέντρο, στο Χορτοκόπι Καβάλας. Αργότερα ξεκινάει τη συνεργασία του με το ποντιακό κέντρο "Λεμόνα" της Δράμας η οποία διαρκεί έξι χρόνια και σημειώνει τεράστια επιτυχία. Κατα τη διάρκειά της συνεργάζεται με πολλούς Πόντιους καλλιτέχνες.

Η μεγάλη επιτυχία που σημειώνουν οι εμφανίσεις του, τον "αναγκάζουν" να αφήσει την ιδιαίτερη πατρίδα του και να συνεχίσει για δυο χειμερινές σαιζόν στο ποντιακό κέντρο "Τρυγώνα" της Αθήνας. Επιστρέφει στη Δράμα και εμφανίζεται στο ποντιακό κέντρο "Μινόρε" της Δράμας.

Εχει ηχογραφήσει εφτά προσωπικούς δισκους μεταξύ των οποίων και τρεις ζωντανές ηχογραφήσεις.

Ο Γιώργος Ορφανίδης εμφανίζεται τώρα σε χορούς και εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επισκεπτείτε την προσωπική σελίδα του καλλιτέχνη www.giorgosorfanidis.gr.

Ο Αντώνης Νικηφορίδης γεννήθηκε στο Μηλοπόταμο Δράμας. Είναι μαθητής του μεγάλου λυράρη Λάμπη Τιλκερίδη από την Δράμα. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Ντόρτμουντ της Γερμανίας. Εμφανίζεται σε εκδηλώσεις μαζί με τον συνεργάτη και κουμπάρο του Γιώργο Ορφανίδη, και επίσης παραδίδει μαθήματα ποντιακής λύρας.

Eυχαριστήσουμε θερμά τους κκ. Γιώργο Ορφανίδη και Αντώνη Νικηφορίδη για την συμμετοχή τους στο Ράδιο Τραπεζούντα Βοστώνης!

Giorgos Orfanidis was born and raised in Drama, Greece by Pontian parents. His father, Kostas, from Komnina, Xanthi, comes from Trapezounta (Trabzon), while his mother, Dimitra, from Argyroupoli, Drama, comes from Argyroupolis (Gumushane) He is married and the father of two girls.

Giorgos began to sing in 1990 with appearances at various local events in Drama and then his first appearance at a Pontian night club at Hortokopi Kavala. Then , Giorgos begins to sing at the club "Lemona" in Drama. This collaboration lasts six years and is a huge success. During these years, he works together with many Pontian artists.

The great success of his appearances forced him to leave his own homeland and to continue for two winter seasons in the Pontian club in Athens "Trygona". He returns to Drama and appears in the club "Minore" of Drama.

He has recorded seven personal albums, including three live recordings.
Giorgos Orfanidis is now appearing in dances and events in Greece and abroad.

Please visit www.giorgosorfanidis.gr for more information regarding Giorgos Orfanidis.

Antonis Nikiforidis was born in Mylopotamos, Drama. He studied Pontian lyra at a young age with the well known lyra player Lambis Tilkeridis. He studied economics in Dortmund, Germany. He appears together with Giorgos Orfanidis in musical events and also gives lyra lessons to students as well.

We would like to cordially thank Mr. Giorgos Orfanidis and Mr. Antonis Nikiforidis for their participation in Radio Trapezounta Boston!

Επισκεφτείτε τις σελίδες μας:
Please visit our webpages:





© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.



15 March 2022

Αλέξης Παρχαρίδης - Alexis Parharidis


Αλέξης Παρχαρίδης - Alexis Parharidis


Ο Αλέξης Παρχαρίδης είναι Έλληνας τραγουδιστής και γεννήθηκε στις 15 Μαρτίου του 1971 στην Κοζάνη. Οι γονείς του, αμφότεροι ποντιακής καταγωγής, είναι ουσιαστικά αυτοί που πρώτοι τον κατέστησαν κοινωνό της ποντιακής μουσικής παράδοσης.

Το 1989 εισήχθη στη Σχολή Αυτοματισμών των ΤΕΙ Θεσσαλονίκης την οποία όμως ποτέ δεν ολοκλήρωσε καθώς εκείνη την περίοδο και ύστερα από παρότρυνση του αείμνηστου Χρύσανθου Θεοδωρίδη, άρχισε να ασχολείται επαγγελματικά με το παραδοσιακό ποντιακό τραγούδι.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του διετέλεσε Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών & Σπουδαστών Θεσσαλονίκης, εκδίδοντας παράλληλα και την πρώτη του δισκογραφική δουλειά το 1991 με τον τίτλο "Καπίκιοϊ". Θήτευσε επί χρόνια σε πολλά ποντιακά κέντρα διασκέδασης, όπως την Τρυγόνα και το Κορτσόπον στην Αθήνα αλλά και το Μίθριο, την Αυλαία και το Παρακάθ΄ στην Θεσσαλονίκη.

Μέχρι σήμερα έχει ηχογραφήσει επτά προσωπικούς δίσκους με παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου. Συνθέτης και στιχουργός ο ίδιος της ποντιακής μουσικής παράδοσης, έχει συμμετάσχει σε πολλές δισκογραφικές παραγωγές και έχει δει πολλά τραγούδια του να ερμηνεύονται από καταξιωμένους πόντιους τραγουδιστές.

Το 1998, παράλληλα με την ενασχόλησή του με την ποντιακή παράδοση, έκανε τα πρώτα του βήματα στο χώρο του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού, συμμετέχοντας στο δίσκο «Υάκινθος» του Μάνου Αχαλινωτόπουλου και εμφανιζόμενος μαζί του σε διάφορες συναυλίες και μαγαζιά της Αθήνας στο πλευρό καταξιωμένων ερμηνευτών του έντεχνου ρεπερτορίου. Από τότε συμμετείχε σε σημαντικές ελληνικές και διεθνείς διοργανώσεις σε Ευρώπη – Αμερική και Αυστραλία.

Συμμετείχε το 2004 στο δίσκο του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου ερμηνεύοντας σε επανεκτέλεση το γνωστό τραγούδι «Με τα μάτια κλειστά», ενώ αργότερα το 2012 θα συμμετάσχει, κάνοντας φωνητικά, στο τραγούδι της Άλκηστις Πρωτοψάλτη «Πέντε χρόνια σε ερωτεύομαι» σε μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα.

Το 2013 θα συμμετέχει στην δισκογραφική παραγωγή του Χρήστου Παπαδόπουλου «Αυτή η γη έχει φωνή» όπου ερμηνεύει, ανάμεσα σε άλλα και το ομώνυμο τραγούδι μαζί με τον Κρητικό τραγουδιστή και λυράρη Βασίλη Σκουλά, σε μουσική του Χρήστου Παπαδόπουλου και στίχους του Κώστα Μπαλαχούτη, μία δουλειά που αργότερα θα παρουσιαστεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης με τη συμμετοχή και της Μελίνας Ασλανίδου.

Το 2016 και το 2017 θα συμμετέχει από κοινού με τους Μάνο Αχαλινωτόπουλο, Haig Yazdjian και Χρήστο Χαλκιά στην διεθνή παραγωγή «Sacred Imaginations» των Susheela Raman και Sam Mills, ένα project παντρέματος μουσικών από την Ανατολική Χριστιανική μουσική και δυτικότροπων στοιχείων, εμφανιζόμενοι σε Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία.

Πιστώνεται το δημογραφικό boom των νέων που ασχολήθηκαν με τη λύρα και το τραγούδι τα τελευταία είκοσι χρόνια. Εγκαθιστά την μελωδία των Ποντίων συμπαθή στο ελλαδικό πεντάγραμμο.

Ενέπνευσε και αποτελμάτωσε με την αυθεντικότητα, το φωνητικό ταλέντο και το ήθος του, την εσωστρεφή και "ανάγωγη" μουσική σκηνή των Ποντίων, από το 1990 και κατόπιν.

Ο Αλέξανδρος Παρχαρίδης, μοναδιαίος Performer, ξενιστής του Λόγου της Πατρίδας, συνεχίζει εκών άκων, να προτρέπει παραγωγικά τις καλλιτεχνικές εκφάνσεις των Ποντίων στην Ελλάδα.

Alexis Parharidis is a Greek singer who was born on March 15, 1971 in Kozani. His parents, both of Pontic descent, are essentially the first to make him a part of the Pontian musical tradition.
 
In 1989 he was admitted to the TEI School of Automation in Thessaloniki, but he never completed it; at the urging of the late Chrysanthos Theodoridis, he began to perform traditional Pontian song.
 
During his studies he was the President of the Association of Pontian Students of Thessaloniki, publishing at the same time his first album in 1991 entitled "Kapikioi". He performed for years in many Pontian entertainment centers, such as Trygona and Kortsopon in Athens, and Mithrio, Avlaia and Parakathi in Thessaloniki.
 
To date, he has recorded seven solo albums with traditional Pontic songs. Being a composer and songwriter himself of the Pontian music tradition, he has participated in many record productions and has seen many of his songs performed by renowned Pontian singers.
 
In 1998, in parallel with his involvement with the Pontian tradition, he took his first steps in the field of Greek art song (entechno), participating in the album "Yakinthos" by Manos Achalinotopoulos and appearing with him in various concerts and shops in Athens alongside renowned performers in this repertoire. Since then he has participated in important Greek and international events in Europe - America and Australia.
 
He participated in 2004 in the album of Panagiotis Kalanzopoulos re-performing the well-known song "With the eyes closed", while later in 2012 he will participate, doing vocals, in the song of Alkistis Protopsaltis "Five years I fall in love with you" to music by Evanthia Reboutsika.
 
In 2013 he participated in the record production of Christos Papadopoulos "This land has a voice" where he sings, among others, this song together with the Cretan singer and lyra player Vasilis Skoulas, to the music of Christos Papadopoulos and lyrics written by Kostas Balachoutis, a work which will later be presented at the Athens and Thessaloniki Concert Hall with the participation of Melina Aslanidou.
 
In 2016 and 2017 he will co-star with Manos Achalinotopoulos, Haig Yazdjian and Christos Chalkias in the international production "Sacred Imaginations" by Susheela Raman and Sam Mills, a project of marrying musicians from Eastern Christian music and western elements, appearing in England, France and Germany.
 
He has been credited with the demographic boom of young people who have been involved in lyra and song for the last twenty years. By performing he brings the melody of Pontian music into the main Greek music scene.
 
He has inspired and brought about with his authenticity, his vocal talent and ethos, the introverted and "reducing" music scene of the Pontians, from 1990 onwards, to the entire world.
 
Alexandros Parharidis, a unique performer, continues to encourage the artistic manifestations of the Pontians in Greece.
 
Aπό την σελίδα του Αλέξη Παρχαρίδη στο Facebook:
From the artist's Facebook page:
 




© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.



31 January 2022

ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 31-01-2022: Είχα ίναν μάνα - Αναστάσιος Καζαντζίδης


Είχα ίναν μάνα - Αναστάσιος Καζαντζίδης
Iha inan mana - Anastasios Kazantzidis

Βίντεο της ημέρας - 31 Ιανουαρίου, 2022
Video of the Day - January 31, 2022


Μια όμορφη διασκευή του τραγουδιού "Είχα ίναν μάνα" από τον Αναστάσιο Καζαντζίδη και τον Λάκη Παναγιωτίδη. Ένα ακόμα τραγούδι που υμνεί την μάνα, "Είχα ίναν μάνα" τραγουδήθηκε από τον Γιώτη Κοσμίδη το 1983 αλλά και τον Πέτρο Χαραλαμπίδη το 1975. 

Είναι πάντα ευχάριστο όταν ακούς από τις νεότερες γενιές καλλιτεχνών να ερμηνεύουν τραγούδια που ξεχάστηκαν και δεν υπάρχουν στα σημερινά ρεπερτόρια. Μ' αυτό τον τρόπο, δεν ξεχνιέται ποτέ ένα τραγούδι όσα χρόνια κι αν περάσουν. 

Συγχαρητήρια στον Τάσο και στον Λάκη και καλοτάξιδο!

A beautiful adaptation of the song "I had a mother" by Anastasios Kazantzidis and Lakis Panagiotidis. Another song that praises the mother, "I had a mother" was sung by Giotis Kosmidis in 1983 and Petros Charalambidis in 1975.

It is always pleasant when you hear from the younger generations of artists performing songs that have been forgotten and do not exist in today's repertoires. In this way, a song is never forgotten no matter how many years pass.

Congratulations to Tasos and Lakis!




© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.


28 January 2022

ΒΙΝΤΕΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ 28-01-2022: Θάλασσα μ' || Χρήστος Χαλκιάς - Αντώνης Πηλαλίδης - Δημήτρης Ξενιτόπουλος



Θάλασσα μ' || Χρήστος Χαλκιάς - Αντώνης Πηλαλίδης
Thalassa m' || Christos Chalkias - Antonis Pilalidis

Βίντεο της Ημέρας: 28 Ιανουαρίου, 2022
Video of the Day: January 28, 2022


Μία συνεργασία έκπληξη με τον Αντώνη Πηλαλίδη στο τραγούδι και στο στίχο, με τη συμμετοχή του καθηγητή βυζαντινής μουσικής Χρήστου Χαλκιά, σε μουσική του Δημήτρη Ξενιτόπουλου ο οποίος παίζει λύρα. 

"Θάλασσα μ'" είναι ένα νέο ποντιακό τραγουδι που μόνο με τον Αντώνη Πηλαλίδη και τον Δημήτρη Ξενιτόπουλο σίγουρα θα γνώριζε επιτυχία, αλλά η ευχάριστη παρουσία του Χρήστου Χαλκιά τραγουδόντας ποντιακά δίνει μια ξεχωριστή πινελιά σ' αυτό το πανέμορφο τραγούδι. 

Γράφει ο στιχουργός και τραγουδιστής Αντώνης Πηλαλίδης:

Η δημιουργία ενός τραγουδιού από τη στιγμή που γράφονται οι πρώτοι του στίχοι έως ότου ολοκληρωθεί η κατάθεση ψυχής στη ροή και το τέλος του, αποτελεί ένα γοητευτικό ταξίδι.
Η μελωδία "ντύνει" με τον πιο ταιριαστό τρόπο τα  "λόγια" δημιουργώντας βαθιά συναισθήματα χαράς αλλά και περισυλλογής.

Αυτό συνέβη και τραγουδήσαμε παρέα με τον σπουδαίο ερμηνευτή και ψάλτη Χρήστο Χαλκιά, ο οποίος συνταξίδεψε μαζί μας, στη δική μας διάλεκτο, σε στίχους μου και μουσική του ταλαντούχου Δημήτρη Ξενιτόπουλου.

Καλή ακρόαση
Αντώνης Πηλαλίδης

Ευχόμαστε σε όλους τους συντελεστές καλή επιτυχία στο νέο τους δημιούργημα και πάντα επιτυχίες και τέτοιες πανέμορφες συνεργασίες!

Θάλασσα μ’
Στίχοι: Αντώνης Πηλαλίδης
Μουσική: Δημήτρης Ξενιτόπουλος
Λύρα: Δημήτρης Ξενιτόπουλος
Κρουστά: Ibrahim Ibrahimoglou 
Νταούλι: Γιώργος Κορτσινίδης
Ενορχήστρωση/προγραμματισμός: Αθανάσιος Σωτηριάδης
Ηχοληψία: Γιώργος Φανάρας 
Ηχογράφηση: StudioFΑn 
Μίξη/master: Αθανάσιος Στεφανίδης
Φιλολογική επιμέλεια στίχων και απόδοση στη νεοελληνική: Αναστασία Μαχαιρίδου

A surprise collaboration with Antonis Pilalidis in song and lyrics, with the participation of Byzantine music teacher Christos Chalkias, to the music of Dimitris Xenitopoulos who also performs lyra. 

"Thalassam" (My sea) is a new Pontian song that with just the combination of Antonis Pilalidis and Dimitris Xenitopoulos would surely be successful, but the pleasant presence of Christos Chalkias singing in the Pontic dialect gives a special touch to this beautiful song.

Songwriter and singer Antonis Pilalidis writes:

Creating a song from the moment its first lyrics are written until the flow of the soul is completed, is a fascinating journey.

The melody "dresses" the "words" in the most appropriate way, creating deep feelings of joy and contemplation.

This happened and we sang with the great singer and songwriter Christos Chalkias, who traveled with us, in our dialect, singing to my own lyrics and to the music of the talented Dimitris Xenitopoulos.

Happy listening!
Antonis Pilalidis

We wish all the contributors good luck in their new creation and always success and such beautiful collaborations!

Θάλασσα μ’
Να ‘φέρ’νες, θάλασσα μ’, χαπέρ’ τ’ αρνόπο μ’ πού κοιμάται, ‘ς σην ψ̌ή μ’ να εβζήν’νες τ’ άψιμον και η γερά μ’ να χάται. Να ‘δίν’νες με υπομονήν τα δάκρυ͜α μ’ να στεγνούνταν κι όλι͜α τα κούμι͜α ολόερα τα τέρτι͜α μ’ ν’ αφουκρούνταν. Θάλασσα μ’, πέει με, ντ’ έπαθες και ’κι τερείς τα χρόνι͜α μ’; Γεράν πως ’κ’ έχω εθαρρείς κι αλίει͜ς απάν’ ‘ς σα πόνι͜α μ’. Όλι͜α τα τέρτι͜α πάντα ακούς κι ας σα καημούς ’ουρνάσαι, μόνον τ’ εμά τα τερτόπα, θάλασσα μ’, ’κ’ αφουκράσαι.




© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.


27 January 2022

Η κόρ' επήεν σον παρχάρ' - Γιώργος Σοφιανίδης - Φάνης Κουρουκλίδης


Η κόρ' επήεν σον παρχάρ' - Γιώργος Σοφιανίδης - Φάνης Κουρουκλίδης
I kor epien son parhar - Giorgos Sofianidis - Fanis Kourouklidis


"Η κόρ' επήεν σον παρχάρ' "
Γιώργος Σοφιανίδης - Τραγούδι
Φάνης Κουρουκλίδης - Λύρα
Στέλιος Μωυσιάδης - Κρουστά

Από τη συλλογή "Πανόραμα Ποντιακού Τραγουδιού"
Εκδόσεις Μάλλιαρης 2007
Επιμέλεια παραγωγής: Σάββας Μαυρίδης

Η κόρ’ επήεν σον παρχάρ’ να ίνεται Ρωμάνα
Και για τ’ ατέν θα ίνουμαι και κυνηγός σ’ ορμάνια. 

Πολλά χρόνια με απασχολούσε η προέλευση της μελωδίας του τραγουδιου: Η κορ’ επήεν σον παρχάρ’, η οποία με μάγευε και με μαγεύει πάντα με την ίδια ένταση, διότι όπως είπε ο Wolfgang Amadeus Mozart στον Ludwig van Beethoven, όταν τον ρώτησε τι είναι ωραία μουσική, “ο μεγαλύτερος νόμος της μουσικής είναι να μην κουράζει το αυτί. Να είναι δηλαδή ωραία και αληθινή!”

Στη νεότερη ελληνοποντιακή παράδοση καταγράφηκε ως ένα θέμα που σχετίζεται με “τον παρχάρ’”, που στα νεοελληνικά θα αποδιδόταν με τον όρο οροπέδιο και σημαίνει, στην προκειμένη περίπτωση , τον τόπο στον οποίο διεκπεραιώνονται οι θερινές κτηνοτροφικές δραστηριότητες και τέλος τον κτηνοτροφικό συνεταιρισμό, όπου τον κύριο λόγο είχε η παρχαρομάνα, πρόσωπο σεβαστό απ’ όλους. Η παρχαρομάνα εκπαίδευε τις νεότερες κοπέλες τις ρωμάνες. 

Έχω την πεποίθηση ότι το τραγούδι αρχικά είχε άλλη έννοια από τη σημερινή. Οι λόγοι που μ’ οδηγούν σ’ αυτό το συμπέρασμα είναι οι εξής:

Το Παρχάριν, όπως αποδεικνύεται μέσα από τα ιστορικά κείμενα του Μιχαήλ Πανάρετου, ήταν ένα πανέμορφο τοπίο, το οποίο επέλεξαν οι Κομνηνοί αυτοκράτορες για να χτίσουν τα θερινά τους ανάκτορα, και γεωγραφικά βρίσκεται στη Λαραχανή τηε Ματσούκας, όπου δόθηκε και μάχη, όπως αναφέρει ο Πανάρετος στο κεφάλαιο 10 κατά λέξη: “Το αυτό γουν έτει (1340), περί τον αυτόν μήνα, απήλθε το φωσάτον ημών εις το παρχάριν και κουρσεύσαντες τους Αμιτιώτας επήραν κούρσα πολλά ότε εσκοτώθησαν οι υιοι του Δολινού”. 

Ο Jacob Philip Fallmerayer, ο οποίος ταξίδεψε στον Πόντο το 1838, βρήκε εντοιχισμένη επιγραφή στο χαμηλότερο κάστρο της Τραπεζούντας όπου γράφει ότι την αφιερώνουν οι Κομνηνοί στον πατέρα Δολίνο, του οποίου τα παιδιά έπεσαν στην παραπάνω μάχη.

Το παρχάριν λοιπόν, ή ο παρχάρτς, όπως επίσης συνηθίζεται στην ποντιακή διάλεκτο, συνδέεται και με τα ιστορικά γεγονότα, και η ανιούσα κλίμακα της μελωδίας προφανώς εξηγείται μ’ αυτόν τον τρόπο. 

Η ετυμολογική προέλευση της λέξης Ρωμάνα δεν είναι σωστό να ανάγεται στην τμήση της λέξης παρχαρομάνα, διότι αυτή η σύνθετη λέξη δεν αποτελείται από τις λέξεις παρχάρ’ και ρωμάνα, αλλά από τις λέξεις παρχάρ’ και μάνα. Το “ο” προστίθεται ανάμεσα στις λέξεις παρχάρ’ και μάνα χάριν ευφωνίας. Δε θα ήταν ευχάριστο στο αυτί να λέμε παρχαρμάνα. Η λέξη Ρωμάνα προέρχεται από τη λεξη Ρώμη, κατάλοιπο της ρωμαιϊκής εποχής, απ’ όπου προέρχονται και λέξεις όπως Ρωμιός, Ρουμλούκι, Ρούμελη, Ανατολική Ρωμυλία κτλ. Είναι μια έννοια που αποδίδει ακόμη και σήμερα την ελληνορωμαϊκή ταυτότητα, Αρχικά σήμαινε Ρωμιοπούλα, όπως φαίνεται από την προφορική ποντιακή παράδοση όπως την κατέγραψε στο 1930 η Μέλπω Μερλιέ στο τραγούδι Τη ήλ’ το κάστρον, όπου ακούμε την εξής φράση: Ντο δίτε με Ρωμάνες και Ρωμόπαιδα. Αυτό σημαίνει ότι οι Πόντιοι αποκαλούσαν ή τις Ελληνίδες Ρωμάνες και τους Έλληνες Ρωμόπουλα ή αποκαλούσαν τα κορίτσια Ρωμάνες και τα αγόρια Ρωμόπουλα. Σε κάθε περίπτωση η Ρωμάνα ήταν η Ελληνίδα κοπέλα ή η Ελληνίδα μητέρα. 

Η Ρωμάνα λοιπόν ήταν αρχικά η Ελληνίδα που επήεν σον παρχαρ’ οχι προφανώς ως βοσκοπούλα αλλά για ένα λόγο που έχει να κάνει με πατριωτικούς σκοπούς, διότι:

1. Η Ρωμάνα ως Ελληνίδα αρχικά με το επήεν σον παρχαρ’, με την έννοια του βοσκότοπου και τα συναφή, δεν έχουν λογική σχέση. 

2. Η μελωδία του τραγουδιού που είναι στον ίδιο δρόμο (ήχος πλάγιος του δευτέρου) με το Αϊτέντς επαραπέτανεν, είναι επική και δεν μπορεί να επινοήθηκε για ένα τέτοιο θέμα της καθημερινότητας (Ρωμάνα ως βοσκοπούλα). Ειδάλλως, έχουμε να κάνουμε με μια διάσταση ανάμεσα στο ύφος του τραγουδιού και στο περιεχόμενό του. Όταν τραγουδάμε αυτό το τραγούδι, αισθανόμαστε μια απερίγραπτη ψυχική ένταση και νοσταλγία, της οποίας την προέλευση δεν μπορούμε να εντοπίσουμε. Έτσι τουλάχιστον εισπράττει αυτή τη μελωδία ο γράφων και πάρα πολλοί άλλοι. 

3. Σ’ αυτές μου τις αναζητήσεις ήρθε αρωγός ο Περικλής Τριανταφυλλίδης, ο οποίος στο έργο του Οι Φυγάδες μετά Μακρών Προλεγομένων, γράφει “ότι δε Ρωμανία σημαίνει ελευθερία μαρτυρείται και εκ της σημερινής των Τραπεζουντίων διαλέκτου, διότι και σήμερον ακόμη λέγοντες όταν όταν θα γίνει ρωμανία, εννοούσιν, όταν θα ανακτήσωσι της ελευθερίαν και την πολιτικήν αυτών ανεξαρτησίαν”. Να γίνεται Ρωμάνα λοιπόν σημαίνει στο τραγούδι να γίνει ελεύθερη. Αυτό είναι το νόημα του άσματος. 

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα δεν ενδείκνυνταν όλοι οι αρχαίοι ελληνικοί τρόποι της μουσικής για όλες τις περιστάσεις. Αυτή λοιπόν η μελωδία δε δικαιολογείται με την Ρωμάνα ως βοσκοπούλα, αλλά ως Ελληνίδα που κατευθύνεται στον ιστορικό χώρο Παρχάρ’ και όχι στην κτηνοτροφική μονάδα. 

Στην ύστερη τουρκοκρατία (μετά τα φιρμάνια Χάτι σερίφ και Χάτι χουμαγιούν, όταν βελτιώθηκαν αισθητά οι συνθήκες ζωής των υπόδουλων Ελλήνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας) κυριολεκτικά η μεταφορικά πήρε αυτή τη ρομαντική-ερωτική έννοια, αλλά δεν ήταν η αρχική της. Προφανώς, μ’ αυτό το τραγούδι συνέβη ότι ακριβώς και με πολλά τραγούδια τα οποία είχαν ιστορικό, ηρωικό και ακριτικό περιεχόμενο, και πήραν ερωτικό ή κάποιο άλλο θέμα από την καθημερινότητα. Αυτό έγινε μετά τα φιρμάνια του 1839 Χάτι σερίφ (ιερή γραφή) και του 1856 Χάτι χουμαγιούν (ευτυχής γραφή) και αφού το 1853 ο τσάρος Νικόλαος, πριν από τον κριμαϊκό πόλεμο, έκανε γνωστό τηλεγράφημα ότι θέτει υπό την προστασία του όλους τους χριστιανούς υπηκόους της Οθωμανικής  αυτοκρατορίας. Από αυτήν την περίοδο και μετά διασκεδάζουν μαζί υπόδουλοι και Τούρκοι, καθότι ως αυτή τη χρονική στιγμή απαγορευόταν. Γενικότερα η κοινωνική ζωή άλλαξε προς το καλύτερο και μαζί της και ο τρόπος έκφρασης κάθε λαϊκής καλλιτεχνικής δημιουργίας. Αυτό βέβαια ίσχυε μέχρι τη στιγμή που κάνουν την εμφάνιση τους οι Νεότουρκοι, οπότε μαζί με την αλλαγή της συμπεριφοράς των Κεμαλικών απέναντι στους Έλληνες, αλλάζει και το τραγούδι και γίνεται πάλι ηρωικό, θλιμμένο, τραγικό, κτλ. 

Για την περίοδο πριν τα φιρμάνια του 1839 Χάτι σερίφ (ιερή γραφή) και του 1856 Χάτι χουμαγιούν (ευτυχής γραφή), ο Γερμανός περιηγητής Jacob Philip Fallmerayer, το Σεπτέμβρη του 1840 στον Πόντο, περιγράφει ως εξής τη διασκέδαση των Ελλήνων.

“Σε συγκεκριμένες ημέρες του καλοκαιριού επιτρέπεται στους Χριστιανούς σε απομακρυσμένα παρεκκλήσια, που συχνά είναι μόνο ερείπια, μακριά από μουσουλμανικούς οικισμούς, μια νύχτα και μία ημέρα - επιτρέπει ο νόμος - να λειτουργούν, να ψάλλουν, να πίνουν, να εμπορεύονται, να μοιρολογούν την τύχη τους και να χορεύουν όσο θέλουν, και σε κανέναν μουσουλμάνο να είναι παρών…Οι Κερασούντιοι γιορτάζουν τον άγιο Γεώργιο…οι Τραπεζούντιοι τον άγιο Κωνσταντίνο και το Δεκαπενταύγουστο την Παναγία της Θάλης (;). Την ίδια μέρα έρχονται στην Παναγία Σουμελά Έλληνες απ’ όλα τα μέρη του Πόντου…Στο Πόζτεπε γιορτάζουν (Μίθριο όρος) τον άγιο Δημήτριο”. 

Μετά όμως τα φιρμάνια του 1839 και του 1856, δηλαδή πάνω από μισό αιώνα ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων, χορεύονται οι ποντιακοί χοροί με λύρα αδιάλειπτα μέχρι σήμερα από τους μουσουλμάνους της περιοχής του Πόντου. Είναι κάπως λογικό κάποιος από τους πιο ηλικιωμένους συγγενείς του συγγραφέα Ομέρ Ασάν, να θεωρεί ότι οι χοροί που σήμερα παίζονται με λύρα στην περιοχή του ιστορικού Πόντου, είναι τουρκικοί. Βέβαια νεότεροι και περισσότεροι διαφωτισμένοι Τούρκοι που ζουν στη Γερμανία και βλέπουν τα πράγματα πιο αντικειμενικά, παραδέχονται ότι η λέξη χορόν, με την οποία χαρακτηρίζουν ότι παίζεται με λύρα (Kemençe), είναι ελληνικής προέλευσης. Αυτός ο τίτλος αποτελεί λογική συνέπεια του γεγονότος ότι ο κατεξοχήν χορός των Ελλήνων του Πόντου, το τίκ’, φέρει στα ελληνικά την ονομασία χορόντικον, όπως μας πληροφορεί ο λαογράφος των Κοτυώρων Ξενοφών Άκογλου, ο οποίος όμως γεννήθηκε στη Σαμψούντα. Ακούγοντας τη λέξη χορόντικον οι Τούρκοι από τους Έλληνες ή απλά τη λέξη χορόν, προφανώς την υιοθέτησαν για οτιδήποτε χορεύεται με λύρα. 

Η κορ’ επήεν σον παρχάρ’, λοιπόν, σύμφωνα με τα παραπάνω πρέπει σήμερα να αποδίδεται με το ανάλογο επικό ύφος και την ανάλογη σοβαρότητα. 

Ήχος πλάγιος δεύτερος. 

"I kor epien son parhar"
Giorgos Sofianidis - Vocals 
Fanis Kourouklidis - Lyra
Stelios Moisiadis - Percussion

From the collection "Panorama Pontiakou Tragoudiou"
Malliaris Publications 2007
Musical direction - Savvas Mavridis




© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.

06 January 2022

“Το λημόνεμαν” - της Γιώτας Ιωακειμίδου

 


“Το λημόνεμαν” 
Το μνημόσυνο των νεκρών την παραμονή
των Φώτων στον Πόντο
της Γιώτας Ιωακειμίδου


Με τα φώτα κλείνουν οι γιορτές του Δωδεκαήμερου. «Σον Ιορδανοπόταμον ο ουρανόν ενοί(γ)εν και τα Άεφώς άμον πουλίν σον Χριστόν εκατήβεν». Οι Πόντιοι θεωρούσαν ιερό ποταμό τον Ιορδάνη και θεωρούσαν ιερό καθήκον να πάνε εκεί, όπως και στον Άγιο Τάφο.

Η παραμονή ήταν μέρα μεγάλης νηστείας και συμφιλίωσης με όσους ήταν μαλωμένοι. Όσοι δεν τα τηρούσαν, ήταν «αποσυνάγωγοι» και δεν τους επισκεπτόταν κανείς. Με αυτόν τον τρόπο η κοινωνία λειτουργούσε συνεκτικά και συσφίγγονταν οι κοινωνικές σχέσεις, πράγμα που ήταν απαραίτητο, καθώς ζούσαν μέσα σε αλλόθρησκους και δύσκολες ιστορικά συνθήκες.

Η νύχτα αυτή ήταν αφιερωμένη στους νεκρούς. Σε όλα τα σπίτια μετά το δείπνο γινόταν οι σπονδές στους νεκρούς, λέει το ποντιακό δίστιχο:

«Τα Φώτα θέλω το κερί’ μ και τη Ψυχού κοκκία
Και τη Μεγάλ Παρασκευή έναν μαντήλιν δάκρε».

«Το Λημόνεμαν» ήταν ένα λαϊκό δρώμενο, το οποίο ανάγεται στα νεκρικά λατρευτικά έθιμα στην αρχαία Αθήνα και στα ιωνικά Απατούρια, καθώς οι Πόντιοι ήταν Ίωνες.  Πολλά παγανιστικά και λατρευτικά έθιμα των Ιώνων διατήρησαν οι Πόντιοι. Τη μνήμη των νεκρών τιμούσαν μέσα στο σπίτι, ίσως και για να τους εξευμενίσουν. Τα σύμβολα της τιμής και της μνημοσύνης ήταν τα κεριά, η καντήλα, το σιτάρι και το ψωμί.

Έστρωναν τραπέζι όχι για φαγητό, αλλά για να κάνουν το «λημόνεμαν»,  το μνημόσυνο. Τοποθετούσαν το εικονοστάσι πάνω στο τραπέζι, έβαζαν ένα ταψί γεμάτο με σιτάρι και στη μέση τοποθετούσαν την καντήλα. Γύρω από την καντήλα έβαζαν σταυρωτά τέσσερα κεριά. Όλα τα μέλη της οικογένειας κάθονταν γονατιστά γύρω από το τραπέζι. Δίπλα στους μεγάλους έπαιρναν θέση και τα παιδιά για να βιώνουν και να συνεχίσουν την παράδοση. Ο αρχηγός της οικογένειας μοίραζε τα κεριά σε όλους. Με απόλυτη σιωπή και κατάνυξη άναβαν ένα κερί για κάθε πεθαμένο. Το συγκινητικό είναι ότι στο τέλος άναβαν και ένα κερί για αυτόν που δεν είχε κανέναν στον κόσμο να του ανάψει κερί, να τους θυμηθεί «για τοι καρίπ΄ς και τ΄ έρημους» (για τους ξένους, τους φτωχούς και τους έρημους, τους μόνους). Άναβαν και ένα κερί στην μέση του τραπεζιού λέγοντας: «όλ΄ οι αποθαμέν΄αδά να τερούν». Άναβαν και ένα κερί στο εικονοστάσι, ένα στην πόρτα του σπιτιού και ένα στην πόρτα του στάβλου.

Τα κεριά τα άναβε ένα- ένα η καλομάνα, δηλαδή η γιαγιά ή η οικοδέσποινα. Κανείς δεν έφευγε από την θέση του μέχρι να καούν όλα τα κεριά. Ακολουθούσε το «λημόνεμαν», το μνημόσυνο. Η γιαγιά ή η νοικοκυρά άρχιζε να εκφωνεί τα ονόματα των νεκρών, «πάππων προς πάππων και γονέων προς γονέων». Για τον κάθε νεκρό ανέφεραν στοιχεία από την ζωή του. Πόσα χρόνια έζησε, τι δουλειά έκανε και ό,τι άλλο θυμόταν από τη ζωή και τη δράση του. Άρχιζαν με τα ονόματα των αντρών της οικογένειας, μετά με τους συγγενείς της γυναίκας και τέλος πάντα αναφέρονταν και τα ονόματα του δεξάμενου και της δεξαμέντζας (του νονού και της νονάς). Αν γνώριζαν πεθαμένους κρυπτοχριστιανούς της περιοχής τους έκαναν και για αυτούς το λημόνεμαν αναφέροντας τα χριστιανικά τους ονόματα. Μετά από κάθε όνομα έλεγαν όλοι μαζί: Ο Θεόν να σχωρνά τον.

Τα αποκέρια τα πήγαιναν στην εκκλησία, ενώ το σιτάρι ή το ψωμί με τα οποία είχαν στηρίξει τα κεριά, δεν τα έτρωγαν ποτέ, τα έδιναν στις κότες ή σε ζητιάνους. Μετά το τέλος του δρώμενου αποχωρούσαν, χωρίς να ξεστρώσουν όμως το τραπέζι. Το άφηναν «αρματωμένο», στρωμένο δηλαδή για να το ευλογήσει ο Χριστός. Μάλιστα έλεγαν και το εξής: «…Το τραπέζ΄ γουρεμένον, θα έρται η Φωτεινή σκών΄ατό».

Το Λημόνεμαν το θεωρούσαν κάτι πολύ σπουδαίο, ένα χρέος στους πεθαμένους που περνούσε από γενιά σε γενιά. Οι γιαγιάδες έλεγαν στα εγγόνια «πουλίμ απ΄εσέν τιδέν κι θέλω,τα Φώτα μαναχόν να μη ανασπάλτς με, να αφ΄ς με κερίν»(παιδί μου δεν θέλω τίποτα από σένα, να μην με ξεχάσεις μόνον τα Φώτα, να με ανάψεις κεριά).

Το ίδιο βράδυ έκαναν και το έθιμο με το «αλικόν την πίταν». Ήταν ένα είδος αλμυρής πίτας, την οποία έτρωγαν οι άγαμοι πριν κοιμηθούν, έτσι όποιον ή όποια έβλεπαν στον ύπνο τους να τους δίνει νερό, αυτόν θα παντρευτούν. Η πίτα ζυμωνόταν με καλαμποκίσιο αλεύρι και την ζύμωνε «πρωτικάρ» κορίτσι (πρωτότοκη). Πίστευαν ότι τα Φώτα θα «φωτίσουν» το μέλλον και θα δουν την τύχη τους.

Το ίδιο βράδυ ξημερώματα γινόταν ο Μεγάλος αγιασμός. Τον αγιασμό αυτό τον διατηρούσαν σε μπουκάλια όλο τον χρόνο και τον χρησιμοποιούσαν όπως και την θεία μετάληψη σε αρρώστους, επίτοκες και ετοιμοθάνατες. Με τον αγιασμό των υδάτων πίστευαν ότι επανέρχεται η τάξη πραγμάτων, εξαφανίζονται οι κοντολόζ, οι μαισάδες, οι τζαζούδες και όλα εκείνα τα ξωτικά πλάσματα που δυσκόλεψαν την ζωή τους για δώδεκα μέρες.

Πηγή: efkozani.gr

κ. Γιώτα Ιωακειμίδου

© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.



26 December 2021

Φάνης Κουρουκλίδης || Fanis Kourouklidis


Φάνης Κουρουκλίδης || Fanis Kourouklidis


Ο Φάνης Κουρουκλίδης γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 20 Οκτωβρίου, 1976 και κατάγεται από το Πολυδένδρι, Σοχού (Λαγκαδάς). Οι πρόγονοί του κατάγονταν από την Νικομήδεια του Πόντου προερχομενοι από την περιοχή των Κοτυώρων (Ορντού). Οι γονείς του Άγγελος Κουρουκλίδης και Αλεξάνδρα Χριστοφορίδου.  Ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα στη λύρα από ηλικία 6 χρονών και στα 12 του επαγγελματικά πλέον στο χώρο της ποντιακής μουσικής και των χορευτικών συλλόγων. Γνήσιος εκφραστής της ποντιακής μούσας, γνώστης της μουσικής παράδοσης του Πόντου, βιρτουόζος σολίστας της λύρας αλλά και δάσκαλος αυτής στην Θεσσαλονίκη στη σχολή εκμάθησης λύρας “Απόλλων”. Καταξιωμένος συνθέτης με αξιόλογες προσωπικές δουλειές και συμμετοχές με όλους τους μεγάλους τραγουδιστές, στιχουργούς και μουσικούς του ποντιακού και λαϊκού χορού. Ο Φάνης Κουρουκλίδης έχει παίξει με τα μεγαλύτερα χορευτικά συγκροτήματα της Ελλάδος σε μεγάλες εκδηλώσεις και φεστιβάλ στην Ευρώπη και Ελλάδα. Όλα αυτά είναι μερικά από τα ιδιαίτερα χαρίσματα που χαρακτηρίζουν τον Φάνη Κουρουκλίδη ως έναν από τους ικανότερους συνεχιστές της μουσικής μας παράδοσης και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Fanis Kourouklidis was born in Thessaloniki on October 20, 1976 and comes from Polydendri, Sochos (Lagadas). His ancestors came from Nicomedia, Pontos, originating from the area of ​​Kotyora (Ordou). His parents are Angelos Kourouklidis and Alexandra Christoforidou. He started his first steps with the lyra from the age of 6; by the age of 12 he performed Pontian music professionally. With true expression of Pontian music, he is considered having deep knowledge of the musical tradition of Pontos as well as being a virtuoso lyra performer.  He is also a lyra instructor in Thessaloniki at the lyra school "Apollo". A renowned composer with remarkable personal works and participations with all the great singers, sonwriters and musicians of Pontian and Greek music. Fanis Kourouklidis has played with the largest dance groups in Greece in major events and festivals in Europe and Greece. All these are some of the special talents that characterize Fanis Kourouklidis as one of the most capable successors of our musical tradition and our cultural heritage.


© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.


Λευτέρης Ραφαηλίδης - Μπάμπης Ραφαηλίδης - Χριστούγεννα 2021|| Rafailidis Brothers - Christmas 2021


Λευτέρης Ραφαηλίδης - Μπάμπης Ραφαηλίδης Χριστούγεννα 2021
Rafailidis Brothers - Christmas 2021


Οι αγαπημένοι φίλοι μας Λευτέρης και Μπάμπης Ραφαηλίδης από το Κορινό Πιερίας μας στέλνουν μουσικές ευχές Χριστουγεννιάτικες!

Καλά Χριστούγεννα και Καλές Γιορτές σε όλους!

Our dear friends Lefteris and Babis Rafailidis from Korinos, Greece send us musical Christmas wishes!

Merry Christmas to all! Happy Holidays!


© [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com], [2018].
Unauthorized use and/or duplication of this material without express and written permission from this
site’s author and/or owner is strictly prohibited. Excerpts and links may be used, provided that full
and clear credit is given to [Ioannis Apazidis], [Trapezounta.com] and [RadioTrapezounta.com],
with appropriate and specific direction to the original content.
© [Ιωάννης Απαζίδης], [Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], [2018].
Η μη εξουσιοδοτημένη χρήση ή / και η επανάληψη αυτού του υλικού χωρίς ρητή και γραπτή άδεια από τον
δημιουργό ή / και τον ιδιοκτήτη αυτού του ιστότοπου απαγορεύεται αυστηρά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν
αποσπάσματα και σύνδεσμοι με την προϋπόθεση ότι θα δοθεί πλήρης και σαφής πίστωση στους
[Ιωάννης Απαζίδης], 
[Trapezounta.com] και [RadioTrapezounta.com], με κατάλληλη και συγκεκριμένη
κατεύθυνση στο αρχικό περιεχόμενο.