ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΛΑΖΑΡΟΣ ΚΕΦΑΛΙΔΗΣ - ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ ΚΕΦΑΛΙΔΗΣ - ΘΕΟΥ ΘΕΛΕΜΑΝ (2025)

 

Λάμπης Αναστασιάδης
Lambis Anastasiadis

Ο Λάμπης Αναστασιάδης γεννήθηκε στη Τέρπυλλο Κιλκίς το 1937. Από ηλικία 8 χρονών περίπου αρχίζει να μαθαίνει λύρα με δάσκαλο τον θείο του, τον γνωστό Κλεάνθη Κουσίδη. Σε ηλικία 14 χρονών αρχίζει επαγγελματικά την ποντιακή λύρα.

Το 1950 γνωρίζει από κοντά τον Γώγο Πετρίδη με τον οποίο διατήρησε άριστες σχέσεις. Μάλιστα, ο Λάμπης, μαθαίνοντας από τον θείο του Κλεάνθη να παίζει τους ρωσικούς σκοπούς στη λύρα, τα δείχνει στο Γώγο, αφού ο Γώγος έμαθε στον Λάμπη πολλούς παραδοσιακούς σκοπούς όπως της Κρώμνης και της Ματσούκας. Αργότερα γνωρίζει και τον Χρύσανθο Θεοδωρίδη, και συνεργάζεται μαζί και με τους δυο. 

Εκτός από την συνεργασία του με τους κορυφαίους Γώγο και Χρύσανθο, συνεργάστηκε με πολλούς παλιούς τραγουδιστές της εποχής εκείνης, όπως (κατ’ αλφαβητική σειρά) Ασλανίδης Παναγιώτης, Δραμινός Παυλάκης, Ιακωβίδης Θέμης, Ιωαννιδης Νίκος, Ιωαννίδης Τάκης, Κουρτίδης Γιάννης, Νικολαΐδης Γιώργος, Παπαδοπούλου Γιώτα, Παπαδοπούλου Σοφία, Παυλίδης Θεόδωρος, Σιδηρόπουλος Γιώργος και Τσανάκαλης Γιάννης. Δηλαδή σχεδόν με όλους τους παλαιότερους καλλιτέχνες του ποντιακού τραγουδιού. 

Το τραγούδι πού άφησε μεγάλη εποχή ήτανε “Απάν ‘σ ‘Σο Μπέλλες” το 1969, με την Σοφία Παπαδοπούλου στο τραγούδι και τον Λάμπη Αναστασιάδη στη λύρα. 

Ο Λάμπης Αναστασιάδης έκλεισε 70 χρόνια προσφοράς στη ποντιακή μουσική!

Lambis Anastasiadis was born in Terpyllos, Kilkis, in 1937.

At around the age of 8, he began learning the lyra under the guidance of his uncle, the well-known Kleanthis Kousidis. At the age of 14, he started playing the Pontian lyra professionally.

In 1950, he met Gogos Petridis, with whom he maintained an excellent relationship. Having learned Russian melodies on the lyra from his uncle Kleanthis, Lambis showed them to Gogo, while Gogo, in turn, taught Lambis many traditional tunes, such as those from Kromni and Matsouka. Later, he also met Chrisanthos Theodoridis and collaborated with both of them.

Apart from his collaboration with the greats Gogos and Chrisanthos, he worked with many veteran singers of that era, including (in alphabetical order): Panagiotis Aslanidis, Pavlakis Draminos, Themis Iakovidis, Nikos Ioannidis, Takis Ioannidis, Giannis Kourtidis, Giorgos Nikolaidis, Giota Papadopoulou, Sofia Papadopoulou, Theodoros Pavlidis, Giorgos Sidiropoulos, and Giannis Tsanakalis. In other words, he collaborated with nearly all the older artists of Pontian music.

The song that left a lasting mark was “Apan So Belles” in 1969, with Sofia Papadopoulou on vocals and Lambis Anastasiadis on the lyra.

Lambis Anastasiadis has contributed 70 years to Pontian music!

https://www.thepontians.com/artist.php?id=25

Γιώργος Ανδρεάδης (Ταμάμα)
Giorgos Andreadis (Tamama)

Ο Γιώργος Ανδρεάδης (1936 - 30 Δεκεμβρίου 2015) ήταν Έλληνας μυθιστοριογράφος ποντιακής καταγωγής.

Γεννήθηκε το 1936 στον τότε προσφυγικό καταυλισμό της Καλαμαριάς στη Θεσσαλονίκη. Η οικογένειά του είχε μεταναστεύσει στην Ελλάδα το 1930 από το Μπατούμι, όπου ο πατέρας του Κυριάκος ήταν μέλος της ποντιακής εθνοσυνέλευσης.

Ο Γιώργος Ανδρεάδης φοίτησε με υποτροφία στο Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια σπούδασε πολιτική οικονομία στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, στη Γερμανία. Από τότε έχει επισκεφθεί πολλές φορές τον Πόντο και έχει γράψει πολύ για τον πολιτισμό και την ιστορία του, ιδιαίτερα για την ιστορία των Ποντίων Ελλήνων που έφυγαν από εκεί κατά τη δεκαετία 1920-1930.

Ο Ανδρεάδης είναι περισσότερο γνωστός για το μυθιστόρημά του Ταμάμα, πάνω στο οποίο βασίσθηκε η κινηματογραφική ταινία Περιμένοντας τα Σύννεφα (2004) της Τουρκάλας σκηνοθέτριας Γιεσίμ Ουστάογλου. Ανάμεσα στα άλλα βιβλία του ξεχωρίζουν τα μυθιστορήματα Το μαγκάλι της μνήμης και Οι Κρυπτοχριστιανοί.

Πέθανε το 2015.

George Andreadis (1936 – December 30, 2015) was a Greek novelist of Pontian origin.

He was born in 1936 in the refugee settlement of Kalamaria in Thessaloniki. His family had migrated to Greece in 1930 from Batumi, where his father Kyriakos was a member of the Pontian National Assembly.

George Andreadis studied on a scholarship at Anatolia College in Thessaloniki and later pursued political economy at the University of Freiburg in Germany. From then on, he visited Pontos many times and wrote extensively about its culture and history, especially about the history of the Pontian Greeks who left the region during the 1920s–1930s.

Andreadis is best known for his novel Tamama, which inspired the Turkish director Yeşim Ustaoğlu’s film Waiting for the Clouds (2004). Among his other books, the novels The Brazier of Memory and The Crypto-Christians stand out.

He passed away in 2015.

Πηγή: https://el.wikipedia.org/

https://www.thepontians.com/edit-artist.php?id=962

Ελένη Αναστασιάδου
Eleni Anastasiadou

Η Ελένη Αναστασιάδου γεννήθηκε στο Κιλκίς. Είναι η κόρη του μεγάλου λυράρη Λάμπη Αναστασιάδη. Από μικρή σε ηλικία 2 ετών άρχισε να δείχνει αγάπη και ανάγκη να ακούει, να χορεύει και να τραγουδάει ποντιακά. Πάντοτε είχε μέσα της ο ήχος αυτής της ποντιακής λύρας από την ημέρα που γεννήθηκε, διότι ο πατέρας της είναι ένας από τους τελευταίους που έμειναν από την εποχή του Γώγου, που έχει αφήσει μεγάλη εποχή και ιστορία στην ποντιακή μας παράδοση. 

Σχεδόν από 12 χρονών και μετά άρχισε πλέον το ποντιακό τραγούδι και επαγγελματικά. Το ξεκίνημα της ήταν το 2001. Το ποντιακό τραγούδι είναι γι αυτήν ένας τρόπος επικοινωνίας και έκφρασης που μέσα από όλα αυτά μπορεί να νιώσει συναισθήματα πολλά όπως: αγάπη, πόνο, χαρά, νοσταλγία, και πολλά περισσότερα…

Η Ελένη είναι μόνιμος κάτοικος της Μελβούρνης στην Αυστραλία. 

Eleni Anastasiadou was born in Kilkis. She is the daughter of the famous lyra player Lambis Anastasiadis. From a young age of 2 she began to show love and a need to listen, dance and sing in the Pontian dialect and style. She always had the sound of the Pontian lyra from the day she was born because of her father, who is one of the last musicians remaining from the time period of Gogos Petridis. Her father has had a major contribution in Pontian music.

In 2001, almost 12 years later, she started the Pontian song and professionally. Pontian song is for her a way of communication and expression which through all of this can feel emotions, such as love, pain, joy, nostalgia, and much more.

Eleni currently lives in Melbourne, Australia.

https://www.thepontians.com/artist.php?id=26

 Picoğlu Osman

Picoğlu Osman (1901 – 31 May 1946) was a renowned Turkish kemençe player, composer, and one of the most influential musicians of the Eastern Black Sea region. Born in Görele, he lost his parents at a young age and began playing the kemençe at nine, taught by Kodalak Halil Agha. His unique style and virtuosity made him one of the most admired kemençe players of his time. He performed at festivals, weddings, and worked briefly at TRT Radio in Ankara, recording several 78 rpm records, including classics such as Trabzon Şarkısı (Fadime) and Giresun Karşılaması. Picoğlu inspired many later kemençe masters, notably Mehmet Sırrı Öztürk. He passed away at the age of 45 on a ship bound for Istanbul, likely due to tuberculosis or cirrhosis, leaving behind a lasting musical legacy.

Ο Πικογλού Οσμάν (Picoğlu Osman) (1901 – 31 Μαΐου 1946) υπήρξε σπουδαίος Τούρκος λυράρης, συνθέτης και μία από τις πιο επιδραστικές μορφές της μουσικής του Ανατολικού Πόντου και της Μαύρης Θάλασσας. Γεννημένος στη Γορελέ Κερασούντας, έχασε τους γονείς του σε μικρή ηλικία και άρχισε να παίζει λύρα στα εννιά του χρόνια, με δάσκαλο τον Κονταλάκ Χαλήλ Αγά. Το ξεχωριστό του ύφος και η δεξιοτεχνία του τον ανέδειξαν σε έναν από τους πιο θαυμαστούς λυράρηδες της εποχής του. Έπαιξε σε πανηγύρια, γάμους, εργάστηκε για μικρό διάστημα στο ραδιόφωνο TRT στην Άγκυρα και ηχογράφησε αρκετούς δίσκους 78 στροφών, όπως το Τραμπζόν Σαρκισί (Φαντιμέ) και το Γκιρεσούν Καρσιλαμάσι. Ο Πικογλού επηρέασε πολλούς μετέπειτα δεξιοτέχνες της λύρας, με σημαντικότερο τον Μεχμέτ Σιρί Οζτούρκ. Πέθανε σε ηλικία 45 ετών πάνω σε πλοίο με προορισμό την Κωνσταντινούπολη, πιθανόν από φυματίωση ή κίρρωση, αφήνοντας πίσω του ένα ανεκτίμητο μουσικό έργο.

Source - Πηγή: Wikipedia - ChatGPT

https://thepontians.com/artist.php?id=1249

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ (1992)

 

Αποστολίκας Αθανασιάδης
Apostolikas Athanasidis

Ο Απόστολος Αθανασιάδης, ο «Αποστολίκας» όπως τον θυμούνται οι παλαιότεροι, γεννήθηκε το 1907 στην Ποπάρζα, ένα μικρό ορεινό χωριό της Ματσούκας. Οι γονείς του, Κωνσταντίνος και Παρθένα, ζούσαν από την κτηνοτροφία. Ο Αποστολίκας έμαθε να παίζει λύρα σε ηλικία μικρότερη των δέκα ετών και ήταν αυτοδίδακτος, όπως άλλωστε οι περισσότεροι λυράρηδες της γενιάς του.

Όταν ο Αποστολίκας ήταν ακόμη παιδί, ο πατέρας του αποφάσισε να μεταναστεύσει στην Κωνσταντινούπολη και, καθώς ήταν μερακλής και άνθρωπος του ποτού, αποφάσισε να πάρει μαζί του για συντροφιά τον Απόστολο, που ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του. Ο Αποστολίκας δεν θα ξαναδεί τον Πόντο και το χωριό του, την Ποπάρζα. Στην Κωνσταντινούπολη θα συμμετέχει με τη λύρα του στις διασκεδάσεις της μικρής παροικίας που είχαν σχηματίσει οι συμπατριώτες του, Πόντιοι αλλά και ποντιόφωνοι μουσουλμάνοι από τα χωριά της Τραπεζούντας, ενώ παράλληλα θα εργαστεί ως παραγιός δίπλα σε έναν μαραγκό, από τον οποίο θα διδαχθεί την τέχνη της ξυλουργικής, και θα εξελιχθεί όχι μόνο σε έναν από τους κορυφαίους λυράρηδες της εποχής του, αλλά και σε έναν από τους καλύτερους κατασκευαστές ποντιακής λύρας.

Η Κωνσταντινούπολη στάθηκε μεγάλη αποκάλυψη για το νεαρό Αποστολίκα. Πέρα από την εντύπωση που του προξένησε η ομορφιά της, για την οποία θα μιλούσε με θαυμασμό μέχρι το τέλος της ζωής του, θα είχε την ευκαιρία να αποκτήσει νέα μουσικά ακούσματα, τελείως διαφορετικά από αυτά που είχε από το χωριό του και τα οποία περιορίζονταν στη μουσική παράδοση της Ματσούκας και της γειτονικής Τόνγιας. Θα γοητευθεί από τον μουσικό πλούτο της Ανατολής και θα προσθέσει στο ρεπερτόριό του τούρκικα λαϊκά τραγούδια και μακρόσυρτους αμανέδες, που θα συνηθίζει να παίζει ακόμη και μετά τον ερχομό του στην Ελλάδα.

Με την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης, η οποία συμπεριέλαβε μεταξύ των ανταλλαξίμων και τους προσωρινά εγκατεστημένους στην Κωνσταντινούπολη εσωτερικούς μετανάστες, ο Αποστολίκας και ο πατέρας του υποχρεώθηκαν να έρθουν στην Ελλάδα. Μετά από σύντομη παραμονή στον Πειραιά ανέβηκαν στη Μακεδονία και εγκαταστάθηκαν οριστικά μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, που είχαν έρθει στο μεταξύ από την Τραπεζούντα, σε ένα κεφαλοχώρι της Πτολεμαΐδας, που σύντομα θα μετονομαστεί από τους νέους κατοίκους του σε Κομνηνά.

Τα Κομνηνά θα αποτελέσουν τη φιλόξενη στέγη που θα υποδεχθεί περισσότερες από 250 ποντιακές οικογένειες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία από χωριά της Ματσούκας (Σπέλια, Άγουρσα, Σανογιά, Δανίαχα, Λιβερά, Ποπάρζα). Ο Αποστολίκας θα είναι ο ακούραστος λυράρης αυτού του μεγάλου ποντιακού χωριού, στο οποίο θα μεταφυτευθεί αυτούσια η μουσική παράδοση της Ματσούκας με θαυμάσιους παραδοσιακούς τραγουδιστές, όπως τον «Παντζάρ’» (Αντώνιο Παντζερίδη) από την Άγουρσα, τον «Θόδωρον τον Που’άρ’» (Θεόδωρο Πουγαρίδη) από την Ποπάρζα, τον «Κακοχείμ’ το Νικόλα» (Νικόλαο Κατωτοικίδη) από την Άγουρσα κ.α.

Από το γάμο του με τη Γενοβέφα Παρθενοπούλου, η οποία καταγόταν από τη Βαρενού της Αργυρούπολης και είχε εγκατασταθεί με την οικογένειά της στο γειτονικό χωριό Πελαργός, ο Αποστολίκας θα αποκτήσει έξι παιδιά. Θα ζήσει όλη την υπόλοιπη ζωή του στα Κομνηνά ασκώντας το επάγγελμα του ξυλουργού και αργότερα του ιδιοκτήτη αλευρόμυλου, ενώ την περίοδο 1948-1953 θα αναγκαστεί λόγω των γεγονότων του εμφυλίου πολέμου να καταφύγει με την οικογένειά του στην Καλαμαριά.

Μετά το τέλος του εμφυλίου ο Αποστολίκας θα επιστρέψει με την οικογένειά του στα Κομνηνά, όπου θα ζήσει μέχρι το τέλος της ζωής του. Τα τελευταία του χρόνια τα πέρασε μέσα σε μια μόνιμη μελαγχολία, η οποία οφειλόταν στο γεγονός ότι και τα έξι παιδιά του είχαν αναγκαστεί να μεταναστεύσουν στο εξωτερικό. Μοναδικό αντίδοτο σε αυτή του τη δυστυχία ήταν ένα γερμανικό μαγνητόφωνο Grundig που του χάρισε ο γιος του Νίκος. Με αυτό κατέγραφε όλα τα γλέντια των συγχωριανών του και έστελνε τις μαγνητοταινίες στα παιδιά του ως ενθύμιο από την πατρίδα. Χάρις σε αυτή την όψιμη εξοικείωση του Αποστολίκα με τη σύγχρονη τεχνολογία έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας πάμπολλες ερασιτεχνικές ηχογραφήσεις με παραδοσιακούς τραγουδιστές της πρώτης προσφυγικής γενιάς που ζούσαν στα Κομνηνά.

Ο Αποστολίκας έμεινε στη μνήμη όσων των γνώρισαν για την ανιδιοτέλειά του, την πραότητα του χαρακτήρα του και, φυσικά, για το παραδοσιακό και ανόθευτο από σύγχρονες επιρροές παίξιμό του. Θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς λυράρηδες της πρώτης προσφυγικής γενιάς, ο κορυφαίος ίσως στην εκτέλεση των σκοπών της Ματσούκας. Ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο έπαιζε το «ματσουκάτ’κον το μακρύν» συγκέντρωνε το θαυμασμό των συγχρόνων του, απέσπασε τα επαινετικά σχόλια ακόμη και του ίδιου του Γώγου (με τον οποίο, όπως και με τον πατέρα του το Σταύρη, τους συνέδεε φιλία και αλληλοεκτίμηση) και αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης ακόμη και από σύγχρονους λυράρηδες.

Λίγο πριν το θάνατό του κάποιοι συμπατριώτες του που είχαν μεταναστεύσει στην Αμερική τον προσκάλεσαν να τους επισκεφτεί και να συμμετάσχει με τη λύρα του σε κάποια εκδήλωσή τους. Ο Αποστολίκας αποδέχθηκε την πρόσκληση, τυπώθηκαν μάλιστα και κάποιες αφίσες με τη φωτογραφία του, οι οποίες σώζονται μέχρι και σήμερα. Η ξαφνική όμως επιδείνωση της υγείας του δεν του επέτρεψε να πραγματοποιήσει αυτό το ταξίδι. Πέθανε στις 2 Ιουλίου του 1976 σε ηλικία 69 ετών από πνευμονικό οίδημα.

Apostolos Athanasiadis, known as “Apostolikas” as the older generations remembered him, was born in 1907 in Poparza, a small mountain village in Matsouka. His parents, Konstantinos and Parthena, made their living from livestock farming. Apostolikas learned to play the lyra before the age of ten and was self-taught, like most lyra players of his generation.

When Apostolikas was still a child, his father decided to migrate to Constantinople. Being fond of pleasure and drink, he took Apostolos with him for company, since he was the youngest of his five children. Apostolikas would never again see Pontos or his village, Poparza. In Constantinople, he would take part with his lyra in the festivities of the small community formed by his compatriots—Pontians and Pontic-speaking Muslims from the villages of Trabzon. At the same time, he worked as an apprentice to a carpenter, from whom he learned the craft of woodworking, eventually becoming not only one of the top lyra players of his time but also one of the best makers of the Pontic lyra.

Constantinople was a great revelation for the young Apostolikas. Beyond the impression its beauty made on him—something he admired and spoke about until the end of his life—he also had the chance to encounter new musical sounds, completely different from those of his village, which were limited to the musical tradition of Matsouka and neighboring Tonya. He was enchanted by the rich music of the East and added Turkish folk songs and drawn-out amanes to his repertoire, which he continued to play even after arriving in Greece.

With the signing of the Treaty of Lausanne, which included among the exchangeable populations those internal migrants temporarily settled in Constantinople (the etablis), Apostolikas and his father were obliged to come to Greece. After a brief stay in Piraeus, they moved north to Macedonia and settled permanently with the rest of the family, who had in the meantime come from Trabzon, in a large village of Ptolemaïda. This village would soon be renamed by its new inhabitants to Komnina.

Komnina became the hospitable shelter for more than 250 Pontic families, the overwhelming majority from Matsouka villages (Spelia, Agoursa, Sanoya, Daniacha, Livera, Poparza). Apostolikas became the tireless lyra player of this large Pontic village, where the musical tradition of Matsouka was transplanted intact, with wonderful traditional singers such as “Pantzár’” (Antonios Pantzeridis) from Agoursa, “Thódoros Pouar’” (Theodoros Pougaridis) from Poparza, and “Kakoshim’ Nikola” (Nikolaos Katotoikidis) from Agoursa, among others.

From his marriage to Genovefa Parthenopoulou, who came from Varénou in Argyroupolis and had settled with her family in the nearby village of Pelargos, Apostolikas had six children. He spent the rest of his life in Komnina, first as a carpenter and later as the owner of a flour mill. Between 1948 and 1953, however, due to the events of the Greek Civil War, he was forced to take his family into refuge in Kalamaria.

After the end of the Civil War, Apostolikas returned with his family to Komnina, where he lived until the end of his life. His final years were marked by a permanent melancholy because all six of his children were forced to migrate abroad. His only antidote to this sorrow was a German Grundig tape recorder gifted to him by his son Nikos. With it, he recorded all the village festivities and sent the tapes to his children as souvenirs from their homeland. Thanks to this late familiarity with modern technology, today we have countless amateur recordings of traditional singers of the first refugee generation who lived in Komnina.

Apostolikas remained in the memory of those who knew him for his selflessness, the gentleness of his character, and, of course, his traditional style of playing, untouched by modern influences. He is regarded as one of the most important lyra players of the first refugee generation, perhaps the greatest in performing the melodies of Matsouka. His unique way of playing the “Matsoukatikon to Makryn” drew the admiration of his contemporaries, even earning the praise of Gogos himself (with whom, as with his father Stavris, he shared friendship and mutual respect) and became a subject of study even for modern lyra players.

Shortly before his death, some of his compatriots who had emigrated to America invited him to visit and to take part with his lyra in one of their events. Apostolikas accepted the invitation, and even some posters with his photograph were printed—several still survive today. However, his sudden health decline prevented him from making this trip. He died on July 2, 1976, at the age of 69, from pulmonary edema.

Πρωτομάστορες της ποντιακής μουσικής
Απόστολος Αθανασιάδης, ο Αποστολίκας (1907-1969)
Δημοσιεύθηκε στο 3ο τεύχος του περιοδικού Άμαστρις, Ιούλιος 2009
Published in the 3rd issue of Amastris magazine, July 2009

https://www.thepontians.com/artist.php?id=1061

 Yusuf Cemal Keskin

Ο Γιουσούφ Τζεμάλ Κεσκίν (Yusuf Cemal Keskin) είναι Ποντιόφωνος Τούρκος κεμεντζετζής και κρατικός καλλιτέχνης. Έγινε γνωστός για τη χρήση της τετράχορδης κεμεντσέ σε κάποια περίοδο. Στα νεανικά του χρόνια επηρεάστηκε διαδοχικά από τον Γκορέλε και τον Μπαχαττίν Τσαμουράλι και με τον καιρό ανέπτυξε έναν ιδιαίτερο ρυθμό και ταχύτητα. Τραγουδούσε τουρκικά και ρωμέικα τραγούδια. Επιπλέον, αναφέρεται ότι έχει 500 γραπτά παραδοσιακά τραγούδια στην ποντιακή διάλεκτο, γεγονός που υποδεικνύει τη σημαντική και γόνιμη συμβολή του ως στιχουργός και συνθέτης.

Yusuf Cemal Keskin is a Turkish kemençe player and state artist. He became known for using the four-stringed kemençe for a period. In his youth, he was successively influenced by Görele and Bahattin Çamurali, and over time developed a distinctive rhythm and speed. He sang both Turkish and Greek (Rum - Romeika) folk songs. Moreover, it states that he has 500 written Rumca (Greek dialect) folk songs, indicating his prolific contribution as a songwriter and composer.

https://www.thepontians.com/edit-artist.php?id=1282

Γιώργος Αλεξανδρίδης
Giorgos Alexandridis

O Γιώργος Αλεξανδρίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 25 Φεβρουαρίου,1974. Η καταγωγή των γονιών του είναι από χωριά του νομού Κιλκίς. Ξεκίνησε να παίζει λύρα από 15 χρονών με δάσκαλο τον Τάκη Σαχινίδη. Από το 17 του πλέον επαγγελματικά συνεργάζεται με τους περισσότερους ποντίους τραγουδιστές. Μία συνεργασία εξ’ αυτών είναι με τον κορυφαίο τραγουδιστή του Πόντου, Χρύσανθο Θεοδωρίδη.

Συμμετέχει σε δισκογραφικές δουλειές με τον Κώστα Καραπαναγιωτίδη “Τα Πράσινα τα Γαλανά τ’ Ομάτεα σ’” (1995) και τον Μπάμπη Ιορδανίδη “Ψάχνοντας στον Πόντο” (2001).

Giorgos Alexandridis was born in Thessaloniki on February 25, 1974. His family has roots from villages of Kilkis, Greece. He began to play the Pontian lyra at the age of fifteen with instructor Takis Sachinidis. At the age of seventeen, he began playing professionally with most of the Pontian singers. One of these collaborations was with the infamous singer Chrisanthos Theodoridis.

Giorgos Alexandridis has participated in recordings with Kostas Karapanagiotidis (Ta Prasina Ta Galana T’ Omateas - 1995) and with Babis Iordanidis (Psachnontas ston Ponto - 2001).

https://www.thepontians.com/artist.php?id=15

Διογένης Αϊνατζής (Διογένης)
Diogenis Ainatzis (Diogenis)

 

Ο Διογένης (Διογένης Αϊνατζής) γεννήθηκε στην Έδεσσα στις 8 Ιανουαρίου,1986 και μεγάλωσε στην Άψαλο Αριδαίας . Η καταγωγή των προγόνων του είναι απ' την Τραπεζούντα, Σεβάστεια και Μπουλγάρ Μαντέν (μεταλλείο περιοχής Ταύρου), οι οποίοι μετακινήθηκαν απ' την περιοχή της Αργυρούπολης κατά την περίοδο τον διωγμών.

Από τα 7 του χρόνια ασχολείται με το τραγούδι και στην ηλικία των 10 ετών κάνει τα πρώτα του βήματα στη λύρα μαθαίνοντας με βυζαντινές νότες ,στο πλευρό του Β.Καραγιαννίδη για περίπου 1 σχολικό έτος.

Στη συνέχεια , ακούγοντας ποντιακά τραγούδια στα ραδιόφωνα και γράφοντας κασέτες ,  προσπαθεί μόνος του να γίνει όλο και καλύτερος και να εμπλουτίζει το ρεπερτόριο του με παλιά και νεότερα ποντιακά τραγούδια.

Στο γυμνάσιο κερδίζει το πρώτο βραβείο στους μαθητικούς μουσικούς αγώνες που έλαβαν χώρα στην Καστοριά , παίζοντας λύρα και τραγουδώντας παράλληλα.

Απ' τα 13 του χρόνια, παιδί ακόμα ,κάνει τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, παίζοντας και τραγουδώντας σε νυχτερινά μαγαζιά της περιοχής , γάμους και λοιπές εκδηλώσεις, ενώ ταυτόχρονα , είναι θερμό και ενεργό μέλος σε πολλούς Ποντιακούς συλλόγους των περιοχών Πέλλας και Ημαθίας,  συμβάλλοντας στην συνέχεια και διάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω διαφόρων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη μουσική, τον χορό το θέατρο κτλ.

Μαθαίνει μόνος του διαβάζοντας τις ευρωπαϊκές νότες , τις τεχνικές και τις βασικές θεωρίες μουσικής και από τα 17 του ξεκινά να γράφει τα δικά του τραγούδια σε μουσική και στίχους και να αποδίδει με τη λύρα εκτός από τα ποντιακά και πολλά άλλα είδη Ελληνικής και διεθνούς μουσικής.

Το 2008 ξεκινά και ολοκληρώνει ένα πρωτοποριακό και απλουστευμένο σύγγραμα εκμάθησης ποντιακής λύρας με νότες , το οποίο περιλαμβάνει βασικές οργανολογικές και γενικές γνώσεις , ιστορικά στοιχεία, συμβολισμούς και βασικούς κανόνες παιξίματος, με το οποίο και ξεκινά να διδάσκει σε μικρούς και μεγαλύτερους μαθητές, παραδίδοντας ιδιαίτερα μαθήματα στους συλλόγους τις περιοχής όπου διδάσκει έως και σήμερα.

Έχει συμμετάσχει σε πληθώρα εκδηλώσεων καθώς και σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές σε Ελλάδα και εξωτερικό είτε μόνος είτε σε συνεργασία με άλλους καλλιτέχνες της ποντιακής , παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής.

Έχει κάνει 5 μουσικές περιοδείες στην Αυστραλία ,στο σύνολό τους 6 μήνες ,τραγουδώντας σε 4 διαφορετικές πόλεις και κάνοντας συνολικά 123 εμφανίσεις σε συλλόγους ,νυχτερινά κέντρα και διάφορες άλλες εκδηλώσεις.

Έχει τραγουδήσει επίσης στον Πόντο, Ιταλία, Βέλγιο, Κύπρο, Δανία, Σουηδία, Γερμανία, καθώς και σε πάρα πολλά μέρη της Ελλάδας.

Είναι πτυχιούχος νοσηλευτής, απόφοιτος του τμήματος νοσηλευτικής του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης , κατέχει πτυχία και μιλά 2 ξένες γλώσσες και 2 πτυχία στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Diogenis Ainatzis (Diogenis) was born in Edessa on January 8, 1986, and grew up in Apsalos, Aridaia. His ancestors came from Trebizond (Trapezounta), Sevastia, and Bulgarmaden (a mining area of Taurus), who had relocated from the region of Argyroupolis during the period of persecutions.

From the age of 7, he was involved with singing, and at the age of 10 he took his first steps in learning the lyra, studying Byzantine notation under V. Karagiannidis for about one school year.

Later, by listening to Pontian songs on the radio and recording cassettes, he strove on his own to become better and enrich his repertoire with both old and newer Pontian songs.

In high school, he won first prize in the student music competitions held in Kastoria, playing the lyra and singing at the same time.

From the age of 13, still a child, he took his first professional steps, playing and singing in local nightclubs, weddings, and other events. At the same time, he was an active member of many Pontian associations in the regions of Pella and Imathia, contributing to the preservation and dissemination of cultural heritage through various activities related to music, dance, theater, etc.

He taught himself to read European notation, techniques, and basic music theory. From the age of 17, he began composing his own songs—both music and lyrics—and performing on the lyra not only Pontian songs but also many other genres of Greek and international music.

In 2008, he started and completed an innovative and simplified manual for learning the Pontian lyra with musical notation. The book included basic instrumental and general knowledge, historical information, symbols, and fundamental rules of playing. With this, he began teaching younger and older students alike, giving private lessons in local associations where he continues to teach to this day.

He has participated in numerous events as well as television and radio programs in Greece and abroad, either solo or in collaboration with other artists of Pontian, traditional, and popular music.

He has completed five music tours in Australia, lasting a total of six months, singing in four different cities and making 123 appearances in clubs, night venues, and other events.

He has also performed in Pontos, Italy, Belgium, Cyprus, Denmark, Sweden, Germany, as well as in many places across Greece.

He is a qualified nurse, a graduate of the Nursing Department of the A.T.E.I. Thessaloniki, holds degrees, speaks two foreign languages, and has two diplomas in computer science.

https://www.thepontians.com/artist.php?id=619 

Ηρακλής Αδαμίδης
Iraklis Adamidis

 

https://thepontians.com/artist.php?id=385

 

Χρήστος Αγγελίτσης - Christos Aggelitsis

 

https://thepontians.com/artist.php?id=388

 

Λάζος Ζεπιάδης - Lazos Zepiadis

Ο Λάζος Ζεπιάδης γεννήθηκε στις 28 Ιουλίου 1980 στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας. Είναι δίδυμος αδελφός του Γιάννη Ζεπιάδη και γιος της Μαρίας Ζεπιαδου Θεοδωρίδου και του Βασίλη Ζεπιάδη, του γνωστού καλλιτέχνη με σπουδαία πορεία στην Ελλάδα, στη Ρωσία και στο Καζακστάν.

Από πολύ μικρή ηλικία έδειξε το ταλέντο του στη μουσική, συνεχίζοντας την παράδοση της οικογένειας που μετράει γενιές μουσικών. Σε ηλικία 15 ετών ξεκίνησε να μαθαίνει λύρα στη Δράμα Θεσσαλονίκης, με δάσκαλο τον σπουδαίο Μιχάλη Καλιοντζίδη. Μέσα σε δύο χρόνια κατάφερε να μάθει όλα τα τραγούδια απ’ έξω, σε τέτοιο βαθμό που ο ίδιος ο δάσκαλός του δεν είχε πια κάτι παραπάνω να του διδάξει.

Το ταλέντο του το κληρονόμησε από τον πατέρα του Βασίλη, ο οποίος με τη σειρά του το είχε κληρονομήσει από τον παππού του Γιάννη Ζεπιάδη, επίσης διακεκριμένο μουσικό στη Ρωσία και το Καζακστάν. Η οικογένεια Ζεπιάδη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μουσικής παράδοσης που περνάει από γενιά σε γενιά.

Ο Λάζος, μαζί με τα αδέλφια του, έχει δημιουργήσει το συγκρότημα «Τα Παιδιά από την Δράμα», συνεχίζοντας με πάθος την πλούσια μουσική κληρονομιά της οικογένειας.

Lazos Zepiadis was born on July 28, 1980, in Novorossiysk, Russia. He is the twin brother of Giannis Zepiadis and the son of Maria Zepiadou Theodoridou and Vasilis Zepiadis, a renowned artist widely recognized across Greece, Russia, and Kazakhstan.

From a young age, Lazos showed remarkable musical talent, carrying on the legacy of a family deeply rooted in music for generations. At the age of 15, he began studying the Pontian lyra in Drama, Thessaloniki, under the guidance of the great Michalis Kaliotzidis. Within just two years, he had mastered all the songs so thoroughly that his teacher eventually found he had nothing more to teach him.

He inherited his talent from his father Vasilis, who in turn had inherited it from his father, Giannis Zepiadis, a well-known musician throughout Russia and Kazakhstan. The Zepiadis family stands as a shining example of musical tradition passed down from generation to generation.

Together with his siblings, Lazos formed the band “Ta Paidia apo ti Drama” (The Boys from Drama), continuing with passion the rich musical heritage of his family.

Γιάννης Ζεπιάδης - Giannis Zepiadis

https://thepontians.com/artist.php?id=2042

https://thepontians.com/artist.php?id=482

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ: Alamatra - Pusula (2019)

 

 Erkan Ocakli

Ο Ερκάν Οτζακλί (Erkan Ocaklı) (1949–2008) ήταν ένας σπουδαίος Τούρκος τραγουδιστής Λαζικής καταγωγής, συνθέτης και μουσικός από την Τραπεζούντα, γνωστός για τη δυνατή φωνή του και την αφοσίωσή του στη μουσική του Πόντου και της Μαύρης Θάλασσας. Διέδωσε τον ήχο της λύρας (kemençe), της γκάιντας (tulum) και των παραδοσιακών ρυθμών της περιοχής, συνδυάζοντάς τους με σύγχρονες ενορχηστρώσεις που αγαπήθηκαν σε όλη την Τουρκία. Γνωστός ως «η δυνατή φωνή της Μαύρης Θάλασσας», τα τραγούδια του αποτύπωναν τη ζωή, τον έρωτα και τη νοσταλγία των ανθρώπων της περιοχής, καθιστώντας τον μία από τις σημαντικότερες πολιτιστικές μορφές της γενιάς του.

Erkan Ocaklı (1949–2008) was a celebrated Turkish singer, composer, and musician from Trabzon, Of Laz origin, renowned for his powerful voice and mastery of Black Sea folk music. He popularized the sounds of the kemençe, tulum, and traditional rhythms of the region, blending them with modern arrangements that reached audiences across Turkey. Known as “the strong voice of the Black Sea,” Ocaklı’s songs reflected the life, love, and longing of the Black Sea people, making him one of the most influential cultural figures of his generation.

Source: ChatGPT

https://www.thepontians.com/artist.php?id=2007